Ի՞նչ է ավելի մեծ ամոթը. Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ բարեկամական հարաբերությունները, թե՞ Ալիևին շնորհակալություն ասելը

Հարցը, որը բարձրացրել է Քաղաքացիական Պայմանագիր կուսակցության անդամ Ռուբինյանը, ոչ թե պարզապես քաղաքական վեճի առարկա է, այլ հիմնարար մարդկային արժևորությունների և ազգային արժանապատվության մասին խորը հարց։ Ես փորձում եմ հասկանալ, թե ինչու է այս հարցադրումը դարձել այնքան դժվար ընկալման համար որոշ անձանց։

Իրենց հարցը պարզ է. ի՞նչ է ավելի մեծ ամոթը՝ ունենալ բարեկամական, փոխշահավետ հարաբերություններ Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ, թե՞ յուրաքանչյուր օր Ալիևին շնորհակալություն ասելու համար։

Այս հարցը պետք է դառնա մեր քաղաքական մտքի և նախընտրական քննարկումների կենտրոնը։ Պետք է պարզ դարձնել, թե որն է մեր իշխանության տեսլականը. արժանապատիվ բանակցություններ խաղաղության համար, թե՞ շնորհակալություն ասելու մշակույթ այն մարդուն, որը մեր երկիրը դարձրել է ռազմական թիրախ։

Ինչո՞ւ է նորմալ հարաբերությունները Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ համարվում ամոթ։ Դրանք երկու երկրներ են, որոնք ունեն մեր հանրապետության հետ պատմական, մշակութային և տնտեսական կապեր։ Դրանք են մեր հարևանները։ Բարեկամական, փոխշահավետ և երկարաժամկետ համագործակցությունը նրանց հետ ոչ միայն հնարավոր է, այլև անհրաժեշտ է մեր երկրի անվտանգության, տնտեսական զարգացման և ժողովրդի բարեկեցության համար։

Իսկ ո՞վ է Ալիևը, որին պետք է շնորհակալություն ասել։ Նա այն մարդն է, որի իշխանության տակ ադրբեջանական զորքերը մտել են մեր հայրենիք, զավթել մեր տարածքներ, ոչնչացրել մեր քաղաքներն ու գյուղերը, սպանել հազարավոր մեր հայրենակիցներ և ավերել մեր հոգին։ Նա այն մարդն է, որի իշխանության տակ Թուրքիան աջակցում է ադրբեջանական ագրեսիային։ Նա այն մարդն է, որի իշխանության տակ մեր ժողովուրդը ապրում է սահմանափակված, անվտանգության խնդիրներով լի գոյություն։

Այս հարցադրումը ոչ թե քաղաքական հարց է, այլ ճշմարտության հարց։ Ինչո՞ւ պետք է շնորհակալություն ասել այն մարդուն, որը քեզ ավերել է, և ամոթալի համարել այն մարդուն, որը քեզ օգնում է կառուցել։

Մեր նպատակը պարզ է. մենք ցանկանում ենք, որ Հայաստանը ապրի խաղաղ։ Ինչպես կարելի է խաղաղ ապրել, երբ քո իշխանությունը շնորհակալություն է ասում այն մարդուն, որը քեզ պատերազմ է հայտարարել։

Այս հարցը պետք է ստիպի մարդկանց մտածել։ Ինչո՞ւ է այս մարդիկ այնքան դժվարանում է ընդունել այնպիսի բաներ, որոնք ցանկացած նորմալ, մարդավայել հասարակության համար բնական են։ Պատասխանը պարզ է. նրանք չեն կարողանում հասկանալ, որ իշխանությունը պետք է ծառայի ժողովուրդին, ոչ թե հակառակը։ Նրանք չեն կարողանում հասկանալ, որ արժանապատիվ կյանքը նշանակում է ոչ թե շնորհակալություն ասելու մշակույթ, այլ ազգային արժանապատվությունը պաշտպանելու և խաղաղ ապրելու իրավունքը։

Հայաստանին երաշխավորված խաղաղություն է պետք

Իրանի վերջին հարվածը ԱՄՆ-ի դաշնակից արաբական երկրների քաղաքական համակարգերին ցույց տվեց, որ Միացյալ Նահանգները չի կարող ապահովել իր դաշնակիցների անվտանգությունը։ Այս հանգամանքը ևս ավելի է ընդգծվում այն պաշտոնական հայտարարություններով, որոնցում ԱՄՆ-ը հրաժարվում է անվտանգության երաշխավորի դերից։ Հայաստանին անհրաժեշտ է ոչ թե պարզապես խաղաղություն, այլ երաշխավորված խաղաղություն, որի հիմքերը կառուցվում են մի քանի հիմնարար սյուների վրա։

Առաջինը՝ պրոֆեսիոնալիզմի հենքի վրա հայկական բանակի վերականգնումն է։ Բանակը պետք է դառնա ոչ միայն պաշտպանության, այլև խաղաղության պահապահ՝ ունենալով բարձր մարտունակություն և հզորություն։ Սա նշանակում է ոչ միայն սարքավորումների և զինանոցների թարմացում, այլև մարտական պատրաստվածության, ռազմական մտածողության և հրամանատարական կառուցվածքի ռադիկալ փոփոխություն։

Երկրորդը՝ բնական դաշնակիցների հետ հարաբերությունների վերականգնումն ու խորացումն է։ Հայաստանը պետք է կառուցի հզոր դաշինքներ, որոնք կապահովեն երկրի անվտանգությունը և կօգնեն խաղաղության պայմաններում զարգացնել երկիրը։ Այս դաշինքները պետք է հիմնված լինեն փոխադարձ շահերի, ռազմական-տեխնիկական համագործակցության և քաղաքական աջակցության վրա։

Երրորդը՝ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում միջնորդ-երաշխավորի ինստիտուտի առկայությունն է։ Այս ինստիտուտը պետք է ունենա բարձր հեղինակություն և լիազորություններ՝ ապահովելու համար պայմանագրերի կատարումը և խուսափելու նոր ռազմական բախումներից։ Այն պետք է լինի ոչ միայն միջնորդ, այլև ակտիվ երաշխավոր՝ ունենալով հստակ մեխանիզմներ՝ խաղաղության պայմանները պահպանելու համար։

Չորրորդը՝ Հայաստանի գերտերությունների միջև բախման թատերաբեմի վերածման սցենարի բացառումն է։ Հայաստանը պետք է մնա իր ինքնուրույն և անկախ երկրը՝ խուսափելով դառնալու աշխարհաքաղաքական խաղի սպառազինություն։ Սա պահանջում է խելամիտ և բալանսավորված արտաքին քաղաքականություն, որը հիմնված է ազգային շահերի պաշտպանության վրա՝ ոչ թե մեկ կամ մյուս գերտերության հետ կապվելով։

Վերջապես, հայկական անկախության և տարածքային ամբողջականության պահպանման շրջանակներում պետք է կառուցվի և ապահովվի կոմունիկացիոն խաչմերուկի իրական ապաշրջափակումը։ Սա ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական հաղթանակ կլինի՝ ապահովելով տարածաշրջանի խաղաղությունն ու զարգացումը։ Այս գործընթացը պետք է իրականացվի միայն հայկական կողմի ազատ և անկախ որոշումների հիման վրա՝ առանց ոչ մի կողմի վրա ճնշումների կամ պայմանների։

Այս ամենի համար անհրաժեշտ է հունիսի 7-ի ԱԺ ընտրությունների միջոցով իշխանության հանգուցալուծումը և նոր, հստակ ռազմավարություն ունեցող իշխանության ձևավորումը։ Հայաստանը կարող է ապրել խաղաղ, եթե ինքը կառուցի այդ խաղաղությունը։

Երևանը դարձել է տարածաշրջանի ամենաթանկ քաղաքը՝ չնայած ցածր ՀՆԱ-ին

Համաշխարհային խորհրդատվական Mercer Human Resource Consulting ընկերության տարեկան զեկույցի համաձայն՝ 2026 թվականին Երևանը դարձել է Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի ամենաթանկ քաղաքը։

Զեկույցի հեղինակները տարեկան հրապարակում են աշխարհի խոշոր քաղաքների կենսապահովման արժեքի վերաբերյալ զեկույց, որտեղ ուսումնասիրվում են ավելի քան 200 տեսակի ապրանքների և ծառայությունների գները, որոնք սպասվում են միջին մենեջերների կողմից։ Քաղաքների ցուցանիշները համեմատվում են ԱՄՆ-ի ամենաթանկ քաղաքի՝ Նյու Յորքի հետ, որտեղ կենսապահովման արժեքի ինդեքսը ընդունված է համարել 100։

Համաձայն զեկույցի՝ 2026 թվականին Երևանի ինդեքսը կազմել է 42.4։ Սա նշանակում է, որ Երևանում ապրելու արժեքը մոտ 9 տոկոսով է էժան Մոսկվայի ցուցանիշից (47.5), սակայն ավելի թանկ է Թբիլիսիից (36.6) մոտ 16 տոկոսով, ինչպես նաև Բաքվից (32.3)՝ ավելի քան 31 տոկոսով։

Հատկանշական է, որ այսպիսի իրավիճակ է ստեղծվել այն պայմաններում, երբ Հայաստանի բնակիչների մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշը զգալիորեն ցածր է, քան Ռուսաստանի, Թուրքիայի և նույնիսկ Վրաստանի մոտ։ 2025 թվականի տվյալներով՝ Հայաստանում այդ ցուցանիշը կազմել է 8960 դոլար, իսկ Ռուսաստանում՝ 17446 դոլար, Թուրքիայում՝ 18198 դոլար, իսկ Վրաստանում՝ 10126 դոլար։

Այսպիսով, կարելի է եզրակացնել, որ Հայաստանի բնակիչները մոտ երկու անգամ ավելի վատ են ապրում, քան ռուսներն ու թուրքերը, և ավելի վատ՝ մոտ 13 տոկոսով, քան վրացիները։

Հայաստանի մայրաքաղաքում կյանքի արժեքը 14.2%-ով ավելի բարձր է, քան Թբիլիսիում, ինչը դարձնում է այն տարածաշրջանի ամենաթանկ քաղաքը՝ չնայած ցածր ազգային եկամտին։

Համեմատության համար նշենք, որ Թբիլիսիում չորս հոգանոց ընտանիքին (առանց վարձավճարի) անհրաժեշտ է 2341 դոլար, իսկ Երևանում՝ 2700 դոլար։ Մեկ անձի համար համապատասխան ծախսերը Թբիլիսիում կազմում են 638 դոլար, իսկ Երևանում՝ 741 դոլար։

ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև լարվածությունը սրվում է՝ հանգեցնելով լայնածավալ ռազմական գործողությունների

Այսօր, փետրվարի 28-ին, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց Իրանի դեմ լայնածավալ ռազմական գործողության մեկնարկի մասին։ Միաժամանակ, Իսրայելը կանխարգելիչ հարված հասցրեց Իրանին՝ երկրում արտակարգ դրություն հայտարարելով։

Այս սրացումը, որը վերածվեց բաց ռազմական հակամարտության, վաղուց էր հասունանում։ Վերջին շաբաթներին բոլոր դիվանագիտական ջանքերը ձախողվել էին Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ։ Նախագահ Թրամփը, նախորդ օրը ելույթ ունենալով, հայտարարել էր, որ պատրաստ է Թեհրանի վերաբերյալ «դժվար որոշում» կայացնել։ Վաշինգտոնը կոշտ պահանջներ էր ներկայացնում՝ ապամոնտաժել միջուկային օբյեկտները և երկրից դուրս բերել հարստացված ուրանը, սակայն Իրանը հրաժարվում էր կրճատել ուրանի հարստացման իր ծրագիրը։

Այս ֆոնին ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն աննախադեպ հայտարարություն արեց՝ կոչ անելով Իրանում գտնվող բոլոր ամերիկացի քաղաքացիներին անհապաղ լքել երկիրը, իսկ մյուսներին՝ ձեռնպահ մնալ բոլոր ճանապարհորդություններից։

Մինչ քաղաքական գործիչները փոխանակվում էին վերջնագրերով, զինվորականները պատրաստվում էին վատագույնին։ Ներկայումս ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի երկու հարվածային խմբեր գտնվում են Իրանի ափերի անմիջական մոտակայքում՝ լիակատար մարտական ​​պատրաստության վիճակում։ Նրանց ներկայությունը, ըստ փորձագետների, գործնականում անհնար է դարձնում Իրանի կողմից ԱՄՆ շահերի վրա ցանկացած անակնկալ հարձակումը։

ԱՄՆ-ի և Իսրայելի այս որոշումը կոորդինացված էր, ինչը ցույց է տալիս նաև այն, թե Իրանի ժողովրդին ուղղված ինչ սինխրոն կոչերով հանդես եկան Իսրայելի վարչապետն ու Իրանի նախկին միապետի որդին՝ Ռեզա Փեհլեվին։

Ի պատասխան ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներին՝ իրանական ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Իսրայելի դեմ լայնածավալ պատասխան գործողության մեկնարկի մասին։ Իրանի բալիստիկ հրթիռների առաջին ալիքն արձակվել է Իսրայելի ուղղությամբ։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ արձակվել է երեսուն հրթիռ։ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) Իսրայելի դեմ իր առաջիկա ռազմական գործողությունները անվանել է «Փոթորկի ավարտ»։

Դեռ հայտնի չէ, թե ինչ աստիճանի են իրար դեմ հարվածները և դրա հետևանքով ավերածության աստիճանները։ Սակայն արդեն իսկ պարզ է, որ Մերձավոր Արևելքի հակամարտությունը մտել է նոր, շատ ավելի վտանգավոր փուլ, որտեղ միջուկային սպառնալիքի եզրին հավասարակշռվելը դարձել է իրականություն։

Գյումրիի սցենարը և Հայաստանի վերականգնումը

Իմ համար «Գյումրիի սցենարը» խիստ խնդրահարույց է։ Այս պահին, երբ մեր երկիրը և տարածաշրջանը վառոդի տակառի պես են, ապագա իշխանության կայունությունը և դրա բովանդակային հզորությունը կենսական նշանակություն ունեն։ Մի սխալ քայլ, իրականության սխալ ընկալում կամ աշխարհի ոչ ադեկվատ գնահատում կարող են մեզ անդառնալի աղետի եզրին հասցնել։ Այս առումով, հաջորդ իշխանության բովանդակությունը, դրա սոլիդությունը, ոչ թե պետական քաղաքականության հարց է, այլ կենսական անհրաժեշտություն։

Պետությունը փորձադաշտ չէ։ Մենք այս փուլում մի փորձություն-իշխանություն բավարար էինք ունեցել։ Իշխանության պոռթկումը, որը նրանք ցույց են տալիս «Գյումրիի սցենարի» շուրջ, ցույց է տալիս նրանց անվստահությունը։ Ինչու՞ պետք է իշխանությանը, որը համարում է իրեն ապագայի կառավարիչ, հրապարակային քննարկման առարկա դարձնել այնպիսի հարց, որը սահմանադրական, օրինական և տրամաբանական է։

Գործնականում, այսօր անհնար է հաշվարկել գալիք ԱԺ-ի պատկերը, հետևաբար՝ իշխանության ձևավորման տարբերակները։ Որևէ զարգացման տարբերակի վրա հնարավոր չէ պնդել։ Սա այն եզակի դեպքն է, երբ թե՛ իշխանություն-ընդդիմությունը, թե՛ ընդդիմության տարբեր հատվածները պետք է իրար հետ ազնիվ լինեն։ Հայաստանում ձևավորված են ոչ ստանդարտ սոցիալական շերտեր, որոնց քվեարկության բովանդակությունը ոչ ոք չի կարող նախապես հաշվարկել։

Հիմա իշխանությունը ի՞նչն է քննարկման առարկա դարձնում։ Եվ վերջապես, ինչո՞ւ են նրանք սևեռվել 2-3 ուժերի վրա։ ԱԺ-ում մտնելու և բոլորի հաշվարկներն էապես փոխելու այլ պոտենցիալ ուժեր կան, որոնք դեռ հայտ ներկայացնելու ժամանակ ունեն։

Իմ համար թերևս ամենակարևոր պահը այն է, որ վերջին տարիներին ձևավորված հանրային դեմքերի մի պատկառելի անվանացանկի՝ ընտրացուցակներում ինտեգրվելը կարող է փոխել ամեն ինչ։ Եթե նրանք էլեկտորալ պրոցեսներում իրենց տեղը չգտնեն (կամ չուզեն կամ չթողեն), ընտրության բովանդակությունը և արդյունքները տուժելու են։ Նորմալ մարդկանց, սկզբունքային և ոչ արկածախնդիր մարդկանց հայտնվելը տարբեր ցուցակներում էապես փոքրացնելու է անսկզբունքայնությունը և արկածախնդրությունը պետության մասշտաբով։

Հայաստանի վերականգնումը՝ որպես միակ ճիշտ մոդել

Երկրի շահը և այսօրվա իրականությունը պահանջում են, որպեսզի պատասխանատու քաղաքական ուժերը դնեն հենց այս խնդիրը՝ Հայաստանի վերականգնումը։ Ու հենց այս բովանդակությունը պարտադրեն ընտրարշավում, այսօրվանից սկսած։

Մենք ունենք չափազանց բարդ իրականություն և բարդ հարցերի մի ցանկ, որին պետք է ազնվորեն պատասխանել։ Ցանկն ուզում եմ սկսել կետերից, որոնք գուցե շատերի համար անսպասելի կլինեն, բայց որոնք արդեն մեր առաջնային օրակարգում են։

1. Երկրի ներքին կառավարելիության կորուստը։ Փողոցային բանդաների, վենդետաների, կենցաղային բեսպրեդելի սահմռկեցուցիչ դրսևորումներ՝ ամեն օր, ամեն քաղաքում։ Մարդիկ վախենում են երեխաներին տներից դուրս թողնել։ Նման բան Հայաստանում երբեք չի եղել, ամենաբարդ փուլերում անգամ։ Սա քաղաքական խնդիր է, ոչ թե միայն ոստիկանությանը։ Ինչպե՞ս ենք վերականգնելու ներքին համակեցության կանոնները։
2. Անկատար ռեֆորմներ։ Ոչ մի հարց չի լուծվում՝ սկսած օդի մահաբեր ցուցանիշներից, փոսախեղդ փողոցներից, մինչև բոլոր ոլորտների ռեֆորմներ, որոնք ազդարարվում են ու անմիջապես կասեցվում, որովհետև ռեալ կյանքում անիրագործելի են։ Ոչ մի ծրագիր կյանքի կոչվում։
3. Խաղաղության հարցը։ Ի՞նչ ենք պահանջելու գալիք իշխանությունից։ Խաղաղություն չէ, այսօր «չպատերազմ» վիճակ է, որը պահանջում է բարդ մենեջմենթ։
4. «Թրիփ»-ի հարցը։ Ի՞նչ է այն, ի՞նչ օգուտ է տալիս Հայաստանին, ի՞նչ զարգացման հեռանկար ունի։
5. Ադրբեջանի պահվածքը։ Եթե վաղը Ադրբեջանն ուժի սպառնալիքով պահանջներ դնի, Թրիփը ի՞նչ դերակատարում կունենա։
6. Ներքին հաշտության ճանապարհը։ Ի՞նչ ենք պետք անել, որպեսզի հասարակությունը դառնա համախմբված և ոչ թե բզկտված։
7. Արտագաղթը։ Ի՞նչ են առաջարկում ուրիշները։ Ի՞նչ պլան ունեն, որը չի հիմնված միայն մակերեսային PR-ի վրա։

Ադրբեջանցի ցուցարարների վրա հարձակումը Վաշինգտոնում

Վաշինգտոնում գտնվող հյուրանոցի մոտ, որտեղ հանգրվանել էր «Խաղաղության խորհրդի» նիստին մասնակցող ադրբեջանցի պատվիրակությունը, հարձակման է ենթարկվել ադրբեջանցի ցուցարարների խումբ, որը պահանջում էր ազատ արձակել Ադրբեջանում քաղբանտարկյալներին։

Իրավիճակը սկսվեց այն բանից, որ ցուցարարները փորձում էին տեղափոխվել հյուրանոցի մեկ այլ մուտք՝ Իլհամ Ալիևի աննկատ ներս մտնելը կանխելու համար։ Հարձակումը տեղի է ունեցել Փենսիլվանիա պողոտայում գտնվող «Վալդորֆ Աստորիա» հյուրանոցի դիմաց, որը գտնվում է Սպիտակ տնից ընդամենը մի քանի թաղամաս հեռավորության վրա։

Հարձակման հետևանքով մի քանի անձ վիրավորվել է։ 27-ամյա տաքսու վարորդ Ռահիմ Յագուբլուն, որի հայրը՝ Թոֆիգ Յագուբլուն, գտնվում է ադրբեջանական բանտում, հայտնել է, որ կոտրվել է նրա ծնոտը և նա ստացել է որովայնի հատվածում հարված։ Մեկ այլ ցուցարար՝ 35-ամյա Ադիլ Ամրախլին, փախչելիս վնասել է ոտքը։ Նա նշել է, որ առնվազն չորս այլ անձինք, այդ թվում՝ Յագուբլուն, նույնպես վիրավորվել են։

Այս միջադեպի մասին տեղեկացրել են ոստիկանությանը, որը հարցումը փոխանցել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտին։ Ոստիկանության խոսնակ Թոմ Լինչը հաստատել է, որ միջադեպի վայրում եղել են հատուկ գործողությունների բաժնի և ԱՄՆ գաղտնի ծառայության աշխատակիցները, ինչպես նաև Ադրբեջանի անվտանգության աշխատակիցները։

Այս իրադարձությունը հիշեցնում է 2017 թվականին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի անվտանգության աշխատակիցների հետ կապված նմանատիպ միջադեպը, որը տեղի էր ունեցել Վաշինգտոնում՝ Թուրքիայի դեսպանի նստավայրի մոտ։ Այդ ժամանակ ծեծկռտուքի հետևանքով վիրավորվել էր 11 մարդ, այդ թվում՝ մեկ ոստիկան։

Ադրբեջանում քաղբանտարկյալների ազատ արձակումը պահանջող ցուցարարները նշել են, որ Թոֆիգ Յագուբլուն արդեն կրել է ինը տարվա ազատազրկման մեկ տարի՝ խարդախության կեղծ մեղադրանքներով։ Amnesty International-ը դատավճիռը համարում է «դատական ​​ֆարս», որը կապված է Ադրբեջանի կառավարության կողմից այլախոհության ճնշման հետ։

«Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությունը շարունակում է հավաքել աջակցություն

«Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությունը, որը ստեղծվել է որպես հարթակ՝ կարևոր գաղափարների և առաջարկների համար, շարունակում է լայն տարածում գտնել։

Իմ հանրային «Նոյյան Տապան» ձևավորելու գաղափարը, որի նպատակն է մեկտեղելու բոլոր առողջ և հետաքրքիր գաղափարները, որտեղ աշխատանքի պատրաստ մարդիկ կգտնեն իրենց տեղը, մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել։

Այս նախաձեռնությանը աջակցություն են հայտնել բազմաթիվ ուժեր, անհատներ, կուսակցություններ, հասարակական կազմակերպություններ և քաղաքացիական նախաձեռնություններ՝ ինչպես Հայաստանից, այնպես էլ սփյուռքից։

Ես շնորհակալություն եմ հայտնում բոլոր արձագանքների հեղինակներին և հայտնում, որ պատրաստ եմ հանդիպելու և քննարկելու բոլոր առաջարկները։

Հատկապես կարևորում եմ այն հանգամանքը, որ նախաձեռնությանը դրականորեն արձագանքած և համատեղ աշխատանքի պատրաստակամություն հայտնող անձերից և ուժերից որևէ մեկը չի բարձրացրել նախընտրական ցուցակում տեղի կամ կազմի հարցը։

«Մեր սկզբունքն է. կարևորը պետությունն է, ոչ թե պաշտոնը, կարևորը մանդատը չէ, այլ՝ աշխատանքի արդյունքը»,- նշել եմ։

Այսօր տարածվեց «Եվրոպայի հայկական միությունների ֆորումի» հայտարարությունը, որով աջակցում են «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությանը։

Ավելի վաղ ես անդրադարձել էի նրանց հասցեին, ովքեր «Առաջարկ Հայաստանին» հայեցակարգի շրջանակում նրանց մեղադրում էին պրոռուսականության մեջ։

Փաշինյանի հայտարարությունը. Ծայրագավառից դեպի կենտրոն, թե՞ թուրքական վիլայեթի դիրք

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ երկիրը ծայրագավառից դառնում է կենտրոն։ Այս հայտարարությունը, որը հնչեցվել է սոցիալական ցանցում, արագորեն արժանացել է լայն արձագանքի։

Այս հայտարարությանը զուգահեռ, հասարակության ուշադրությունը գրավել են նաև մայրաքաղաքում տեղի ունեցած որոշ իրադարձություններ։ Շիրակի փողոցում ձմեռային սպասարկման աշխատանքների հետևանքները, փոսալցման աշխատանքների իրական պատկերը և դրանց շուրջ հնչեցված պաշտոնական պատասխանները դարձել են քաղաքացիների բանավեճի առարկա։

«Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասան իր ֆեյսբուքյան էջում նշել է, որ Նիկոլ Փաշինյանի այս հայտարարությունը, որը ծայրագավառից դառնալու մասին է, իր համար աշխարհի կենտրոնին հավասար տեղ է։

Ըստ որոշ անալիտիկների, Փաշինյանի այս քայլը փաստացի ԱՄՆ-ին տարածաշրջանում «ոտատեղ» է տալիս, ինչը թույլ կտա վերջինիս ակտիվ քաղաքականություն վարել Ադրբեջանի և Կենտրոնական Ասիայի նկատմամբ։

Ավելի նախկինում, ինչպես նշվում է, տեխնիկական և ծրագրային խնդիրների վրա աշխատանքներ էին ընթանում։ Այս ամբողջությունը ստեղծում է բարդ և բազմաշերտ իրավիճակ, որը պահանջում է խորը վերլուծություն և քննարկում։

Իշխանության համակարգի հիվանդությունը և մարդկանց խեղդումը

Որպես լրագրող, ես ստիպված եմ արձագանքել այսօրվա իրադարձություններին, որոնք, ցավոք, մեկ անգամ ևս ցույց են տալիս իշխանության համակարգի խորը հիվանդությունը։ Իշխանություն, որը հանրության աչքի առաջ, ծաղրելով, թույլ է տալիս իր ոստիկանական բաժանմունքներում տեղի ունենան ահաբեկչություններ, մարդկանց խոշտանգումներ, և դրա համար պատասխանատուներին սահմանափակում է ընդամենը մի քանի օրվա կամավորական կենտրոնում աշխատելու հրահանգով։

Այսպիսով, իշխանությունը փորձում է ստեղծել մեկ այլ իրականություն՝ մարդկանց համոզելու, որ Նիկոլը բարի է, մարդասիր է, իսկ բոլոր չարագործությունները կատարվում են մի քանի «չար բոյար ոստիկանների» կողմից։ Սա դասական մանիպուլյացիա է, որի նպատակն է իշխանության գագաթին գտնվող անձի պատասխանատվությունը թաքցնել։

Իրականում, ոստիկանական բաժանմունքներում տիրող այս վիճակի անմիջական պատասխանատուն Փաշինյան Նիկոլն է։ Նա ոչ միայն թույլ է տալիս, այլև ստեղծում է այն պայմանները, որոնցում նման ապօրինություններն ունենում են հնարավորություն ծաղկելու։ Որովհետև այս իշխանությունը հիմնված է ոչ թե օրենքի, այլ իշխանության անսահմանափակ իշխանության վրա։

Այս ամենի ֆոնին, երբ քաղաքը լի է սոված, հիվանդ ու վտանգված կենդանիներով, իսկ քաղաքապետարանը զբաղված է միայն «զեկույցներով» ու ձևական ծրագրերով, հարցը դառնում է ոչ թե «ո՞վ է մեղավոր», այլ «ինչպե՞ս է հնարավոր, որ մարդիկ դեռևս հավատում են այս կեղծիքին»։

Այս իշխանության ճշմարիտ դեմքը ոչ թե «սրտիկների» և «կեղծ ժպիտների» է, այլ միլիարդավոր դրամների յուրացում, աղքատության խորացում և իշխանության կողմից մարդկանց ճնշում։ Եվ մինչև որ մենք չհասկանանք այս պարզ ճշմարտությունը, մենք կշարունակենք ապրել այս ահավոր իրականության մեջ։

Իրանի շուրջ լարվածությունը սրվում է, բայց դիվանագիտության հնարավորությունները մեծանում են

Իրանի շուրջ աշխարհաքաղաքական լարվածությունը սրվում է՝ ֆոնին ավելի ուժեղանում է Ռուսաստանի և Չինաստանի ռազմական ներկայությունը տարածաշրջանում։ ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի նավատորմի՝ Հորմուզի նեղուց մուտք գործելու ֆոնին, Չինաստանը և Ռուսաստանը համատեղ զորավարժություններ են սկսել Իրանի հետ՝ Օմանի ծոցում և Արաբական ծովում։

Այս զորավարժությունների մասնակիցներն են Չինաստանի ժամանակակից ականակիրները՝ սարքավորված 346A/B տիպի ռադարներով, որոնք հնարավորություն ունեն հետևելու նաև ամերիկյան ավիակիրների վրա գտնվող ինքնաթիռներին, այդ թվում՝ հինգերորդ սերնդի F-35C կործանիչներին։

Համատեղ զորավարժությունների հետ մեկտեղ Իրան է ժամանել նաև զինտեխնիկա՝ Չինաստանից և Ռուսաստանից։ Չինական տեխնիկան մատակարարվում է օդային և ցամաքային ճանապարհով՝ Պակիստանի տարածքով անցնելով։ Իսկ վերջին օրերին Իրան է ժամանել առնվազն չորս ռուսական տրանսպորտային ինքնաթիռ՝ երեք Ան-124-100 և մեկ հատուկ Իլ-76ՏԴ ինքնաթիռ, ինչը փորձագետների կարծիքով վկայում է կարևորագույն տեխնոլոգիաների կամ ծանր զինամթերքի փոխանցման մասին։

Փորձագետները ենթադրում են, որ Ռուսաստանի և Չինաստանի համատեղ ջանքերով Իրանի վրա կարող է ստեղծվել բազմաշերտ հակաօդային պաշտպանության համակարգ, որը կդժվարացնի ԱՄՆ-ի կամ Իսրայելի համար կրկնել անցյալ տարվա ռմբակոծությունների նմանատիպ գործողությունը։

Այս ֆոնին, տարածաշրջանի գրեթե բոլոր երկրները, բացառությամբ Իսրայելի, հստակ դեմ են Իրանի վրա ԱՄՆ-ի հնարավոր հարձակմանը՝ վախենալով, որ Իրանի պետականության փլուզումը կարող է հանգեցնել տարածաշրջանում անկանխատեսելի և ավերողական հետևանքների։

Սակայն, ի հեճուկս ռազմական ուժերի ցուցադրության, Իրանի շուրջ իրավիճակը կարող է դրական շրջվույն ունենալ։ Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանին հայտնել է, որ բանակցությունների համար հիմք է ստեղծվում՝ չնայած լրատվամիջոցներում տիրող ռազմատենչ մթնոլորտին։ Այս հայտարարությունն ի հեճուկս ռազմական ցուցադրության, ցույց է տալիս, որ Թեհրանը պատրաստ է բանակցություններին։

Այսպիսով, Ռուսաստանն ու Չինաստանը Իրանի համար ուժի հենք են ստեղծում, որպեսզի Թեհրանը կարողանա բանակցել Վաշինգտոնի հետ ուժի դիրքերից։ Այս դիվանագիտական մարտահրավերը, փաստորեն, ստեղծում է նոր հնարավորություններ՝ խուսափելու ռազմական հակամարտությունից։