Հորմուզի նեղուցը՝ Իրանի նոր «միջուկային զենքը»

Իրանի կառավարությունը հակամարտությունից դուրս գալու և իր հակառակորդներին վախեցնելու հզոր գործիք է գտել՝ Հորմուզի նեղուցը։ Այս եզրակացությունը ձևակերպվել է ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի վրա հարձակումներից հետո, որոնք ուղղված էին կանխելու զանգվածային ոչնչացման զենքի մշակումը։

Չնայած ԱՄՆ-ի և Իսրայելի զորքերի կողմից Իրանի պետական համակարգին, նավատորմին և հրթիռային արտադրության օբյեկտներին հասցված զգալի վնասին, Իրանի կարողությունը վերահսկել նեղուցը գործնականում չի նվազել։ Իրավիճակը փոխվեց այն պահին, երբ Թեհրանը որոշեց չփակել նեղուցը՝ անտեսելով Իսրայելի կողմից իր միջուկային օբյեկտներին հարվածները, որին հետո միացավ նաև Միացյալ Նահանգները։

Իսրայելի հետախուզության նախկին ղեկավար Դեննի Ցիտրինովիչի կարծիքով, այս քայլը արտացոլում էր Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեիի զգուշավոր մոտեցումը, որը վախենում էր, որ նեղուցի շրջափակումը կհանգեցնի այլ երկրների կողմից Իրանի դեմ ռազմական արշավի։ Սակայն ներկայիս պատերազմի ընթացքում, երբ ԱՄՆ-ի նպատակները փոխվեցին՝ ռեժիմի փոփոխությանը հասնելուց մինչև Իրանի պետական կարգը պահպանելը, Թեհրանը վճռական քայլերի դիմեց։

ԱՄՆ-ի ռազմական և հետախուզական պաշտոնյաների գնահատմամբ՝ պատերազմից հետո Իրանը պահպանում է իր հարձակողական անօդաչու թռչող սարքերի զինանոցի մոտ 40%-ը և հրթիռային կայանքների ավելի քան 60%-ը, ինչը բավարար է ապագայում Հորմուզի նեղուցի վերահսկողությունը ստանձնելու համար։

Այս իրադարձությունները հանգեցրին այնպիսի մտավախության, որը բառացիորեն արտահայտվեց ՌԴ նախկին նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի կողմից։ Նա նշել էր, որ «Իրանն արդեն փորձարկել է իր «միջուկային զենքը»։ Այն կոչվում է Հորմուզի նեղուց։ Դրա ներուժը անսպառ է»։

Այսպիսով, Իրանի կառավարությունը հակամարտությունից դուրս գալու իր հակառակորդներին վախեցնելու պատրաստի ծրագրի մաս է դարձել, որի հիմքում ընկած է աշխարհի նավթային շուկաների կենտրոնական ուղին վերահսկելու կարողությունը։ Այս գաղափարը դարձել է Իրանի համար ավելի հզոր գործիք, քան ցանկացած միջուկային զենք, քանի որ այն ունի անմիջական և տնտեսական հետևանքներ ողջ աշխարհի համար։

Գագիկ Ծառուկյանի մարզային հանդիպումները վերածվում են ժողովրդական ասուլիսների

Այս օրերի ընթացքում իմ մարզային հանդիպումները, գյուղերում և բնակավայրերում կատարվող այցերը ստեղծում են աննկարագրելի մթնոլորտ։ Դրանք այլևս դասական քարոզարշավներ չեն, և ես կարծում եմ՝ չպետք է դառնան։ Սա իրար աչքերի մեջ ուղիղ նայելու ունակ մարդկանց հանդիպում է, որը մի քանի րոպեում վերածվում է ժողովրդական ասուլիսի։

Ամենուր, որտեղ էլ գնում եմ, հասկանում եմ, թե ինչքան հարցեր, խնդիրներ և չասված ապրումներ կուտակված են մեր հայրենակիցների, մեր քույրերի ու եղբայրների մտքերում։ Այս հանդիպումների ընթացքում ես տեսել եմ նման անկեղծություն, նման մտահոգությունների ծավալ և նման լարվածություն, ինչը բազմաթիվ տարիների ընթացքում իմ աշխատանքային կյանքում երբեք չէի հանդիպել։

Մենք «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագիրը դրել էինք որպես մարդկանց մասին ծրագիր, որը գրում են իրական մարդիկ։ Եվ այժմ, ամեն գյուղում, ամեն բնակավայրում տեղի է ունենում այդ ժողովրդական ծրագրի ժողովրդական քննարկումը։

Այս հանդիպումները ցույց են տալիս, որ մարդիկ ցանկանում են ոչ թե լսել քաղաքական խոսքեր, այլ խոսել իրենց խնդիրների, իրենց երազանքների և իրենց ապագայի մասին։ Նրանք ցանկանում են, որ իրենց աչքի մեջ տեսնեն ոչ թե «ընտրակաշառքի» փուշը, այլ իրական, ահռելի պարգևավճարը՝ իրենց ձայնը լսելի դարձնելու և իրենց կյանքը փոխելու հնարավորությունը։

Այսպիսով, մենք ոչ թե քարոզարշավ ենք անցկացնում, այլ ստեղծում ենք հարթակ, որտեղ ժողովուրդը կարող է իր աչքով տեսնել, որ իր խնդիրները լսվում են, և իր ձայնը կարող է փոխել իր ապագան։

Փաշինյանի կառավարությունը ծովակալի կոչում է արժանի, ոչ թե ավտոբուսներ

Երևանի ավտոբուսների խնդիրը, որը դարձել է քաղաքի կառավարման որակի խորհրդանիշը, ցույց է տալիս, որ այս պահին քաղաքին ավտոբուսներ պետք չեն, այլ միայն սուզանավեր։ Քաղաքի կառավարման այս մակարդակում ավտոբուսներով ոչինչ չի փոխվի։

Այս կարծիքը հստակ արտահայտվել է «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասյանի կողմից։ Նրա խոսքով՝ Երևանի բյուջեն ՔՊ-ի կողմից մսխվում է 100%-ի սահմաններում, ինչը հանգեցնում է տրանսպորտային համակարգի անկատարության։

Քաղաքացիների տրանսպորտի դեմ բոյկոտը, որը պայմանավորված է ծառայությունների որակի հետ, ճիշտ է։ ՔՊ-ի կառավարությունը, որը չի կարողացել լուծել այս հիմնարար խնդիրը, դարձել է պատուհաս մեր բոլորիս գլխին։

Այս խնդիրներին ավելանում են նաև ճանապարհային ենթակառուցվածքների վատ որակը։ ՔՊ-ական իշխանությունների կողմից կատարված ասֆալտապատման աշխատանքները, որոնք անգամ մեկ ձմեռ դիմանալու ընդունակություն չունեն, հստակ վկայություն են աշխատանքի անարդյունավետության մասին։

Այս ամենի ֆոնին Նիկոլ Փաշինյանի քարոզարշավի շրջանակում մարզեր մեկնած ոստիկանության ավտոբուսի մասնակցությամբ տեղի ունեցած ավտովթարը, որը հանգեցրել է մարդկային զոհերի և տուժածների, ցույց է տալիս երկրի ընդհանուր անկարգությունն ու անտերությունը։

Այսպիսով, մեր երկրում տեղի ունեցող ողբերգությունները, այդ թվում՝ տրանսպորտային և տնտեսական խնդիրները, պարզապես պատահականություն չեն, այլ աղետաբեր «ագռավի» քաղաքական ձախողումների անխուսափելի հետևանքներն են։

Իշխանության «Այլանդակ ավտոբուսը» և մեր պատասխանը

Երեկվա միջադեպը, որը տեղի ունեցավ մայրաքաղաքի կենտրոնում գտնվող եկեղեցում, պարզապես միջադեպ չէ։ Սա ավելի խորքային, ռազմավարական խաղ է, որը տեղավորվում է իշխանության կողմից կիրառվող «ամեն օր՝ ավելի այլանդակ բան» մարտավարության մեջ։

Մարդիկ եկել էին տոնական պատարագի՝ սիրով և հավատով։ Նրանց օրվա ծրագրում ոչինչ այլևս չէր նախատեսված, քան աղոթքը և հոգևոր հանգստի պահը։ Եվ հանկարծ, այս սրբազան մթնոլորտի մեջ, ներխուժում է մեկը, որի գործողությունները և խոսքերը երկար շաբաթներ շարունակ վիրավորել են հավատացյալների հոգևոր արժեքները։

Այս պահը պետք է բացահայտվեր որպես էմոցիոնալ ռեակցիա, որը չի կարող կառավարվել։ Ինչու՞։ Որովհետև ներկա էր մեկը, որը, իր իշխանախմբի հետ միասին, ծաղրում ու վիրավորում է Ամենայն հայոց Կաթողիկոսին։ Եկեղեցում պատարագին ներկա հավատացյալների համար Վեհափառը սրբություն է, իսկ նրա դեմ ուղղված հարձակումը՝ անմիջական հարձակում նրանց հավատի վրա։

Այս մարդը, որը շինծու մեղադրանքներով կալանավորել է բարձրաստիճան հոգևորականների, որոնք այս հավատացյալների համար հեղինակություններ են, հատուկ է եկել մայրաքաղաքի կենտրոնում գտնվող եկեղեցի՝ իմանալով, թե ինչպես են այնտեղի հավատացյալները վերաբերվում իրեն։ Նա հատուկ է եկել՝ իր ներկայությամբ սադրելու մարդկանց, որոնք ընդամենը պատարագի էին եկել։

Արդյո՞ք նրա նպատակը մարդկանց վատություն անելն էր, թե՞ տոնը փչացնելը, թե՞ հերթական անգամ թունավորելը մթնոլորտը։ Եթե նա ուղիղ վիրավորում է ծավալում ընդդիմության հիմնական դերակատարներին, գիտակցելով, որ նրանք հարյուր հազարավոր քաղաքացիների համար հեղինակություններ են, ապա նա գիտի, որ ուղիղ վիրավորում է այդ հարյուր հազարներին։ Ի՞նչ ռեակցիա է նա սպասում։

Սա նույն տրամաբանությունն է, որը կարող է կիրառվել ընդդիմության լիդերներին կոպիտ վիրավորելուց հետո նրանց հանրահավաքին կամ համագումարին գնալու համար՝ իբր խաղաղ մասնակցելու։ Մենք պետք է պատրաստ լինենք նաև դրան։

Պետք է միասնական դիրքորոշում լինի՝ ինչպես վերաբերվել անկոչ հյուրին։ Որևէ ընտանիքի անդամներին հրապարակայնորեն վիրավորելուց հետո գնալ նրանց ընտանեկան միջոցառմանը անթույլատրելի է։

Ի վերջո, նպատակը սադրանքն է։ Բոլոր տոներն ու ծեսերը պիտի փչացնի՞։ Միայն իր «ավտոբուսում» պիտի լինի ուրախություն։ «Ուրախ ավտոբուս» ձևակերպումը, որպես սարկաստիկ, գուցե լավն է ստացվել, բայց այն վերածվում է «այլանդակ ավտոբուսի», որը շատ վտանգավոր է։ Այն վտանգավոր է, քանի որ այն հասարակության հոգևոր և մշակութային հիմքերը դարձնում է իշխանության խաղի գործիք։

Այս պահին, երբ Հայաստանը գտնվում է բարդ տարածաշրջանում, և իշխանությունը, որը արդեն իսկ ամենաանշահեկան վիճակին է հասցրել մեր երկիրը, երրորդ անգամ վստահելը կարող է լրջորեն վտանգել Հայաստանի գոյությունը։

Շիրակի մարզի աղքատության խորը ծերունդը և ՔՊ-ի «հաջողությունների» պատկերացումները

Իրենց իշխանության տարիներին ՔՊ-ականները հաճախ փորձում են հանրությանը ներկայացնել որպես Շիրակի մարզի գյուղատնտեսության և բնակչության կյանքի զարգացման գործիչներ։ Սակայն իրականությունը խիստ տարբերվում է այդ պատկերացումներից։

Պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ 2018 թվականի համեմատ 2024 թվականին մարզում գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքը կրճատվել է 8․6 միլիարդ դրամով։ Այս ցավալի փաստը հստակ ցույց է տալիս, որ ՔՊ-ի իշխանության շրջանում Շիրակը ոչ թե զարգացել է, այլ ապրում է խորը ճգնաժամ։

Այս ճգնաժամի ամենակարևոր ախտանիշներից մեկը անասնապահության ոլորտի անկումն է։ 2018 թվականին մարզում գրանցված եղել է 91.1 հազար խոշոր եղջերավոր անասուն, իսկ 2024 թվականին այն կրճատվել է մինչև 67.8 հազար։ Այսպիսով, ՔՊ-ի իշխանության տարիներին Շիրակում խոշոր եղջերավոր անասունների թիվը կրճատվել է 23.3 հազարով, ինչը կազմում է 25․5 %։ Կովերի գլխաքանակի կրճատումը, որը կազմում է 12.7 հազար (28,6 %), ուղղակիորեն ազդում է կաթի և կաթնամթերքի արտադրության վրա, ինչը դարձնում է տավարի ձեռքբերումը մսագործների համար գրեթե անհնար։

Այս ֆոնին ՔՊ-ականները փորձում են հանրությանը համոզել, թե իրենց իշխանության շրջանում Շիրակի գյուղերում զարգացում է տեղի ունեցել գրանտային ծրագրերի շնորհիվ։ Սակայն նման հայտարարությունները հիմնված են փոխաբերական պատկերների վրա, քանի որ գրանտային ծրագրերը, որպես կանոն, ունեն քաղաքական բնույթ և հազվադեպ են ունենում կայուն, երկարաժամկետ արդյունքներ։ Դրանք հաճախ ավարտվում են այն պահին, երբ գրավված միջոցները սպառվում են, և միայն մի քանի մարդու համար են ծառայում որպես հարստացման միջոց։

Այս ամենի ֆոնին Շիրակի մարզում չի մշակվում վարելահողերի մոտ 50 տոկոսը։ ՔՊ-ականները մի անգամ փորձեցին հանրությանը ներկայացնել որպես Կապսի ջրամբարի շինարարության հերոսներ, որը պետք է նոր շունչ հաղորդեր մարզի գյուղատնտեսությանը։ Շատ գյուղացիներ մինչև օրս սպասում են, որ այդ ջրամբարի ջրերով կարողանան ոռոգել իրենց հողերը։ Սակայն իրականությունը այն է, որ ջրամբարի կառուցումը մի քանի ամիս առաջ կասեցվել է, քանի որ ՔՊ-ական իշխանությունը չի կարողացել ավարտել այս մասշտաբային ծրագիրը, որը սկսվել էր դեռ ԽՍՀՄ տարիներից։

Այսպիսով, ՔՊ-ի իշխանության տարիներին Շիրակը ոչ թե զարգացել է, այլ ապրել է անասնապահության անկում, գյուղատնտեսության ճգնաժամ և հանրության կյանքի որակավորման անկում։ ՔՊ-ականների կողմից գրանտային ծրագրերի հաջողության մասին հայտարարությունները պարզապես փորձ են՝ ծածկել իրենց իշխանության տարիների իրական ձախողումները։

Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդին թույլ չտվեցին մասնակցել Համայն Վրաց Կաթողիկոս-Պատրիարքի հուղարկավորությանը

Հայ Առաքելական Եկեղեցու Գերմանիայի Հայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ․ Սերովբե եպիսկոպոս Իսախանյանը հայտնում է, որ Քննիչը մերժել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդի՝ Համայն Վրաց Կաթողիկոս-Պատրիարքի հուղարկավորությանը մասնակցելու միջնորդությունը։

Այս իրադարձությունը, ըստ եպիսկոպոսի, ոչ թե պարզ իրավական որոշում է, այլ ցավալի վերաբերմունք։ Նա նշում է, որ այս քայլը հարց է տալիս աշխարհին՝ արդյոք Հայաստանը կարողանում է տարբերել իրավական գործընթացը մարդկային արժանապատվությունից։

«Այս որոշումը չի պարունակում ո՛չ խոհեմություն, ո՛չ լայնախոհություն, այլ անիմաստ կոշտություն, որը չի տեղավորվում ո՛չ ազգային մտածողության մեջ, ո՛չ էլ պետական պատասխանատվության շրջանակում»,- նշում է եպիսկոպոսը՝ հավելելով, որ նման քայլերով երկիրը փոքրացնում է ինքն իրեն՝ թե՛ ներսում, թե՛ դրսում։

Նրա խոսքով՝ պետությունը ոչ թե անզիջում է, երբ անզիջում է, այլ այն ժամանակ, երբ կարողանում է տարբերել օրենքի տառը և նրա ոգին։ Եպիսկոպոս Իսախանյանը հարց է տալիս՝ արդյոք մարդիկ մոռանում են իրենց ինքնությունը։ Նա նշում է, որ Եկեղեցին երբեք ընդդիմություն չի եղել պետությանը, այլ նրա հոգին, և երբ այս հոգին վիրավորվում է, մարմինը երկար չի կարող առողջ մնալ։

Եպիսկոպոսը ցավում է, որ տեսնում է ոչ թե սովորական որոշում, այլ մի ընթացք, որը հեռացնում է ժողովուրդին իր արմատներից։ Նա մաղթում է, որ սթափություն վերադառնա, որ խոհեմությունը հաղթի ձևականությանը, և որ մեր ժողովուրդը չկորցնի իր հոգևոր դեմքը։

Իշխանությունների որոշումը՝ արգելել Գարեգին Բ-ին մասնակցել Իլիա Բ-ի հուղարկավորությանը, խայտառակություն է և վիրավորանք ամբողջ հայ ժողովրդի արժանապատվությանը։

Իշխանությունների կողմից ՀՀ Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին արգելելը՝ մասնակցելու Վրաստանի Կաթողիկոս Իլիա Բ-ի հուղարկավորությանը, ոչ միայն անհամաչափ և անարդար է, այլև խորը վիրավորանք է հայ ժողովրդի հոգևոր և ազգային արժանապատվությանը։

Կաթողիկոսը պարզապես անհատ չէ։ Նա մարմնավորում է մեր ժողովրդի հոգևոր առաջնորդությունը, մեր հավատքի, ավանդույթի և մշակութային ժառանգության անբաժանելի մասն է։ Նրան արգելելը՝ այս ծանր պահին, երբ եղբայրական եկեղեցին ցավում է, դիտավորյալ հարված է դարավոր հավատքին, մեր հավատքի խորքին և հայ ու վրաց ժողովուրդների միջև եղած բնական և խոր կապին։

Այս քայլը բացահայտում է իշխանության մանրախնդրությունը և վտանգավոր անհեռատեսությունը։ Պետական լծակները, որոնք պետք է պաշտպանեն պետության շահերը, այստեղ օգտագործվում են ներքին հաշվեհարդարի համար, հորինված մեղադրանքներով։ Ի՞նչ ուղերձ է սա աշխարհին։ Որ Հայաստանը հետապնդում է իր հոգևոր առաջնորդներին, անտեսում է իր ամենամոտ հարևանների վիշտը և անտարբեր է իր միջազգային հեղինակության նկատմամբ։ Արտաքին դիտորդները կտեսնեն մի պետություն, որը կլանված է քաղաքական վենդետաներով, որտեղ պետությանը, ժողովրդին և միջազգային հեղինակությանը հասցվող վնասը ավելի կարևոր չէ, քան անձնական հաշվեհարդարը։

Այս իրադարձությունը հերթական օղակն է այն գործողությունների շղթայում, որոնք քայքայում են պետությունը, ինստիտուտները, պառակտում հասարակությունը և թուլացնում երկիրը։ Սա է պատճառը, որ մեր ճակատագիրը որոշվում է առանց մեզ։ Ինչպե՞ս կարելի է լուրջ վերաբերվել նման իշխանություն ունեցող երկրին, որն ինքը իր հեղինակության վրա թքած ունի։

Հունիսի 7-ը մոտենում է։ Գալիս է պահ, երբ վրդովմունքը պետք է վերածվի պատասխանատվության պահանջի։ Այս խայտառակ որոշումը կդառնա ևս մեկ պատճառ՝ հարյուրների կողքին, որպեսզի…

Իշխանության վերարտադրումը՝ պատերազմի ոչ թե պատճառը, այլ դրա կանխարգելման միջոցն է

Հայաստանի անվտանգության և խաղաղության հիմքը ոչ թե իշխանափոխության վախեցնելն է, այլ հզոր, պրոֆեսիոնալ բանակի և վստահ դաշնակիցների ունենալը։ Իրականում, իշխանության անկայունությունը և անհատական ռիսկային որոշումները հանդիսանում են պատերազմի հիմնական ծնոտները, իսկ կայուն, հզոր պետականության կառուցումը՝ դրա ամենաառաջին և ամենաարդյունավետ կանխարգելիչը։

Այսպիսով, մենք պետք է վերանայենք խաղաղության հասնելու մեր պատկերացումը։ Այն չի կարող հիմնված լինել մեկ անձի կամ կուսակցության վրա։ Այն պետք է հիմնված լինի հայկական պետության հզորության, կայունության և միջազգային ճանաչման վրա։

1. Հայկական բանակի վերականգնումը՝ խաղաղության երաշխիքը

Անվտանգության հիմնաքարը հայկական բանակն է։ Առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում մենք պետք է իրականացնենք համապարփակ բարեփոխումներ՝ այն վերածելով ժամանակակից, պրոֆեսիոնալ և կայուն զինված ուժի։

Ժամանակակից զինանոց և տեղական արդյունաբերություն: Բանակը պետք է համալրվի ժամանակակից զինանոցով, իսկ մեր ռազմարդյունաբերական համալիրը պետք է զարգանա՝ նվազեցնելով արտաքին կախվածությունը։
Բարձրակարգ սպայական կազմ: Սպայական կազմը պետք է համալրվի բարձրակարգ կադրերով, իսկ նրանց կենցաղային պայմանները պետք է բարելավվեն՝ ապահովելով սոցիալական երաշխիքներ։
Պրոֆեսիոնալ բանակ: Սահմանների պաշտպանությունը պետք է վստահվի երկարաժամկետ պայմանագրով ծառայող պրոֆեսիոնալ կադրերին։
Զորակոչիկների դերը: 18 տարեկան զորակոչիկները պետք է ծառայությունն անցկացնեն ոչ թե սահմաններում, այլ որպես ռազմական արվեստ ուսանելու և կրթվելու հնարավորություն։

Այս բարեփոխումների արդյունքում մենք կունենանք ոչ թե պարտվածի խարանը, այլ տարածաշրջանի ամենակայացած բանակներից մեկը, որը կդառնա խաղաղության ամենաառաջին և ամենաարդյունավետ երաշխիքը։

2. Բնական դաշնակիցների հետ հարաբերությունների վերականգնում

Ժամանակակից աշխարհում ոչ մի երկիր չի կարող ապահովել իր անվտանգությունը առանց դաշնակիցների։ Հայաստանը, որպես տարածաշրջանի երկիր, պետք է ունենա վստահելի և ռազմավարական բնույթի դաշնակցային հարաբերություններ։

Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վերականգնում: Պետք է վերականգնենք մեր բնական դաշնակցի՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները՝ դարձնելով դրանք վստահելի և փոխվստահելի։
ՀԱՊԿ-ի հետ լիարժեք անդամակցություն: Պետք է վերականգնենք մեր անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին՝ միաժամանակ բարձրաձայնելով և լուծելով մեր հանրության կողմից առաջացած բոլոր հարցերը։
Իրանի հետ հարաբերությունների զարգացում: Պետք է վերականգնենք մեր վստահելի հարաբերությունները Իրանի հետ՝ չներգրավվելով Իրանի շուրջ առկա հակամարտության մեջ։
Կոմունիկացիոն խաչմերուկի կառուցում: Պետք է զարգացնենք ենթակառուցվածքները՝ դարձնելով Հայաստանը տարածաշրջանի կոմունիկացիոն խաչմերուկը։

3. Հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների հստակեցում

Խաղաղ գործընթացը պետք է կրի երկկողմանի երաշխավորված բնույթ։ Այն հնարավոր չէ կյանքի կոչել առանց միջնորդ-ինստիտուտի և երաշխավորի/երաշխավորների։

Սահմանազատում և սահմանագծում: Առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում պետք է իրականացնենք ամբողջական սահմանազատում և սահմանագծում՝ սովետական գլխավոր շտաբի քարտեզներով։
Հայ գերիների վերադարձ: Հայ գերիների վերադարձը պետք է լինի վստահության և խաղաղ գործընթացի կարևոր մաս։
Արցախահայության իրավունքների պաշտպանություն: Արցախահայության վերադարձի իրավունքը և նրանց միջազգայնորեն պաշտպանվող սոցիալական իրավունքները պետք է լինեն մեր օրակարգում։
Ներքին գործերի խառնումների արգելում: Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է միմյանց ներքին գործերին չխառնվեն, այդ թվում՝ Սահմանադրություն փոխելու պահանջով։

4. Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորում

Հայ-թուրքական հարաբերությունները պետք է առավելագույնս տարանջատվեն հայ-ադրբեջանական հարաբերություններից։ Մենք կողմ ենք կոմունիկացիաների ապաշրջափակմանը և միջպետական հարաբերությունների հաստատմանը՝ առանց նախապայմանների։

Այս չորս հիմնական ուղղությունների համակարգված իրականացումը կստեղծի հայկական պետության հզոր, կայուն և վստահելի պատկեր, որը կդառնա ոչ թե պատերազմի պատճառը, այլ դրա ամենաարդյունավետ կանխարգելիչը։

Պատերազմով վախեցնելու և խաղաղությամբ սպառնալու ծուղակից դուրս գալու անհրաժեշտությունը

Այսօր մեր կյանքում տեղի ունեցավ մեկ այլ ցավալի իրադարձություն։ Գործող վարչապետը շարունակեց Ալիևի վերջին հայտարարությունները՝ իր ժողովրդին սպառնալով աշնանը հերթական պատերազմով։ Իհարկե, հանրային կյանքում առաջնային դարձան այլ հարցեր՝ պեռաժկին, սիբեխը և այլն։ Սա, ցավոք, դարձել է մեր ռեալիայի մասը, բայց իրականում այս պահը նշանավորում է մեկ վտանգավոր գործընթացի սկիզբը։

Ընդդիմությանը, որը հանրության աչքում պայքարում է երաշխավորված խաղաղության համար, մեղադրել պատերազմի կուսակցություն լինելու մեջ, նշանակում է օգնել Ալիևին։ Նա կօգտագործի այս մեղադրանքը՝ ընտրությունների նախորդվելով, նորանոր պահանջներ առաջ քաշելու համար։ Դուք կտեսնեք, որ նրանք չեն ուշանա։

Այս պայքարում ամենահարմար պահն է ընդդիմադիր ուժերի միասնական պատասխանի համար։ Պետք է հստակ ուղերձ հասցնել հանրությանը՝ ընդգծելով միասնությունը, համախմբումը և պետական մտածողությունը։ Ցաք ու ցրիվ պատասխանները չունեն բավարար ուժ՝ չեզոքացնելու գործող վարչապետի հրեշավոր ծուղակը։

Եթե այս իշխանությունը վերարտադրվի, ապա իր նշած ժամկետներում, աշնանը, նա կասի հետևյալը.

1. Եթե չփոխենք սահմանադրությունը, ապա լինելու է պատերազմ։
2. Եթե չհամակեպվենք 300 հազար ադրբեջանցիների Հայաստան գալուն, լինելու է պատերազմ։
3. Եթե Սևանի մի ափը չզիջենք Ադրբեջանին, լինելու է պատերազմ։
4. Եթե չանենք Ալիևի հերթական որևէ այլ պահանջ, լինելու է պատերազմ։

Այդուհետև նա կասի այս ամենը և կգնա անհոգ սիբեխ ուտելու, ինչպես այսօր։

Վստահաբար, այսպես էլ կլինի։ Եվ այսօր սա պետք է տեղ հասցնել սեփական հանրությանը, որ սեպտեմբերին չկանգնենք հերթական աղետի առաջ։

Ցավոք, մեր ժողովուրդը ո՛չ 2020-ին, ո՛չ 2021-ին հասկացավ, թե իրեն ուր են տանում, և հիմա՝ 2026-ին, կա որոշակի հավանականություն, որ նույնիսկ այսքանից հետո չհասկանա, թե իրեն ինչ է սպասում ընդամենը ամիսներ անց։

Ընդդիմությունը կդառնա միասնական, ընդդիմությունը կունենա իմաստ, եթե սեփական ժողովրդին հանի պատերազմով վախեցնելու և խաղաղությամբ սպառնալու` նիկոլական ծուղակից։

Կենսագրության և փորձի բացակայությամբ երկիրը ղեկավարելու ցավոտ հետևանքներին առ այսօր բախվում ենք բոլորս։

Իսրայելի որոշումը՝ սպանել Լարիջանիին, նպատակ ուներ ոչնչացնել այդ երկրի չափավոր խմբի ներկայացուցչին, որպեսզի ԱՄՆ-ն չկարողանա այդ խմբի միջոցով համաձայնության գալ։

Արևմուտքում և Թուրքիայում մեծ հույսեր են կապում, որ Իլյա Երկրորդի մահից հետո կհաջողվի տրոհել և Վրաց եկեղեցու մեծ մասը մտցնել տիեզերական պատրիարք Բարթողոմեոս Ա-ի ազդեցության տակ, ինչպես որ դա եղավ Ուկրաինայում։

Որտե՞ղ է քաղաքային իշխանությունը, ինչո՞ւ պետք է երեխաները հաճախեն դպրոց, որտեղ տարածված է կոյուղաջուր։

Հասարակությանը պիտի վերջապես բացատրվի, որ սա հերթական, պաշտոնի կամ ցուցակի ընտրություն չէ, սա պատմական-քաղաքակրթական ընտրություն է։

Իշխանությունների ղեկավարի հայտարարություններին արձագանք

Այսօրվա քաղաքական թիմի անդամների ճնշող մեծամասնությունը, 2018 թվականին իշխանության գալուց առաջ, աշխատանքային գրքույկ չի ունեցել։ Նրանց առաջին աշխատանքը եղել է նախարարի, պատգամավորի կամ այլ բարձրաստիճան պետական պաշտոն զբաղեցնելը։ Կենսագրության և փորձի բացակայությամբ երկիրը ղեկավարելու այս ցավոտ հետևանքներին բոլորս առ այսօր ենք բախվում։

Սա, թերևս, է պատճառը, որ այսօրվա քաղաքական ուժի ղեկավարը այնպիսի անտագոնիզմ է ցուցաբերում այն գործիչների հանդեպ, ովքեր իրենց ամբողջ կյանքի ընթացքում Հայաստանում և Արցախում կառուցել են, ոչ թե քանդել, բարիք են ստեղծել, ոչ թե արժեքներ ոչնչացրել։

Հասարակությանը պիտի վերջապես բացատրվի, որ սա հերթական, պաշտոնի կամ ցուցակի ընտրություն չէ, այլ պատմական-քաղաքակրթական ընտրություն։

Իսրայելի որոշումը՝ սպանել Լարիջանիին, նպատակ ուներ ոչնչացնել այդ երկրի չափավոր խմբի ներկայացուցչին, որպեսզի ԱՄՆ-ն չկարողանա այդ խմբի միջոցով համաձայնության գալ։

Արևմուտքում և Թուրքիայում մեծ հույսեր են կապում, որ Իլյա Երկրորդի մահից հետո կհաջողվի տրոհել և Վրաց եկեղեցու մեծ մասը մտցնել տիեզերական պատրիարք Բարթողոմեոս Ա-ի ազդեցության տակ, ինչպես որ դա եղավ Ուկրաինայում։

Որտե՞ղ է քաղաքային իշխանությունը, ինչո՞ւ պետք է երեխաները հաճախեն դպրոց, որտեղ տարածված է կոյուղաջուր։