Ի՞նչ տարբերություն կա Բաքվում ապօրինի պահվող հայ գերիների և Երևանում ապօրինի կալանավորված հայերի միջև։

Հաճախ հարց են տալիս՝ թե ինչ տարբերություն կա Բաքվում ապօրինի պահվող հայ գերիների և Երևանում ապօրինի կալանավորված հայերի միջև։

Տարբերությունը շատ ցավալի է։ Մենք, մեր իսկ պետության բանտերում, ունենք մեր հայրենակիցներին՝ իրենց մտածողության, ազգային գաղափարի և ազատ խոսքի համար հետապնդված։ Սա շատ ավելի ամոթալի և կործանարար է, քան թշնամու կողմից մեր եղբայրների գերևարումը։

Որոշ ժամանակ առաջ Բաքվից ազատ արձակվեցին չորս հայեր, և մենք բոլորս ուրախացանք։ Ես չեմ կարող պատկերացնել միայն մեկ հայի, ով երջանիկ չէ նույնիսկ մեկ հայ ընտանիքի վերամիավորման համար։ Անկախ նրանից, թե ինչ են ասել, ում հետ են ընթրել, ինչ քաղաքական հայացքներ ունեն՝ ես ուրախ եմ, որ նրանք վերադարձել են տուն։ Եվ ես վստահ եմ, որ մենք բոլորս պետք է այդպես մտածենք։

Բայց չեմ կարող հասկանալ, թե ինչպես կարող է հայը ուրախանալ Բաքվից ազատ արձակված հայով և միևնույն ժամանակ անտարբեր մնալ Հայաստանում ապօրինի կալանավորված հայերի ճակատագրի հանդեպ։ Կրկնում եմ՝ անկախ նրանից, թե ում են ծառայել կամ ինչ քաղաքական հայացքներ ունեն։ Սիրենք թե չէ, ընդունենք թե չէ, միևնույնն է՝ նրանք մեր հայրենակիցներն են և ապօրինաբար են ազատազրկված։ Դա է այն, ինչ կարևոր է։

Անարդարության հանդեպ անտարբերությունը կործանարար է։ Երբ մենք լռում ենք մեր հայրենակիցների ապօրինի կալանավորման հարցում, մենք խրախուսում ենք ռեժիմին բացել նոր ու նոր շինծու քրեական գործեր։

Ազատություն բոլոր քաղաքական բանտարկյալներին։
Սամվել Հակոբյան, Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ

Երևանը սահադաշտ է դարձել, իսկ պատասխանատվությունը հրամցվում է քաղաքացուն

Այս տոնական օրերին Երևանի վարչական շրջանները զբաղված են ոչ թե քաղաքի անվտանգության ապահովմամբ, այլ քաղաքացիներին և փոքր բիզնեսին տուգանելով։ Թեև հարյուրավոր երևանցիներ սայթաքում են չմաքրված մայթերի վրա, ստանում մարմնական վնասվածքներ, կոտրվածքներ և հայտնվում հիվանդանոցներում, Երևանի քաղաքապետարանը շարունակում է անտեսել իր հիմնական պարտականությունը՝ հանրային անվտանգ միջավայր ապահովելը։

Ո՞ւր է նայում Երևանի քաղաքապետարանը, երբ ողջ քաղաքը վերածվել է մեծ սահադաշտի։ Ո՞ւր են քաղաքային ծառայությունները, որոնք պարտավոր էին ապահովել համընդհանուր, համակարգված ու անվտանգ մաքրում, ոչ թե ընտրողական վերահսկողություն։

Ճիշտ է, համատիրություններն ու տնտեսվարողները ևս պարտավորություններ ունեն, բայց պատասխանատվության առյուծի բաժինը կրում է Քաղաքապետարանը։ Քանի որ խոսքը ոչ թե սովորական կարգապահական խախտման, այլ հանրային անվտանգության խնդրի մասին է։

Երբ քաղաքային իշխանությունը չի կարողանում կազմակերպել քաղաքը ձմռանը, երբ մայթերը վտանգավոր են տարեցների, երեխաների ու հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար, տուգանքը դառնում է ոչ թե կարգապահության միջոց, այլ անգործության քողարկում։

Պարոնա՛յք պատասխանատուներ, քաղաքը չի կառավարում ծանուցումներով։ Քաղաքը կառավարվում է քաղաքական կամքով, հոգատարությամբ, աշխատանքով, արդյունավետ համակարգմամբ և պատասխանատվությամբ։ Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան շարունակվում է նոր տուգանքի տեսքով։

Այսպիսով, Երևանը շարունակում է մնալ սառույցի ու անպատասխանատու կառավարման մեջ, իսկ պատասխանատվությունը հրամցվում է տնտեսվարող քաղաքացուն։

Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան շարունակվում է նոր տուգանքի տեսքով

Երևանի քաղաքապետարանը հրապարակել է նոր կարգավորում, որի նպատակն է բարելավել քաղաքի մաքրության մակարդակը։ Սակայն այս նոր կանոնները, որպես հետևանք, ստեղծում են լրացուցիչ ֆինանսական բեռնաչափեր քաղաքի բնակիչների և տնտեսվարողների համար։

Համաձայն նոր կանոնների՝ ցանկացած տնտեսվարող պարտավոր է իր օբյեկտի հարակից տարածքները մաքրել ձյան և սառույցի կուտակումներից։ Այս պարտավորությունն ընդգրկում է նաև բնակելի շենքերի մուտքերը և դրանց հարակից տարածքները, որոնք պետք է մաքրվեն համատիրությունների կողմից։ Կանոնների խախտման դեպքում տնտեսվարողները կենթարկվեն տուգանքի։

Այս նոր կարգավորումը կատարվում է այն պայմաններում, երբ հունվարի 1-ից նույնիսկ գույքահարկը 100%-ով թանկացել է, իսկ աղբահանության վճարը փոխվել է քմ-ով։ Քաղաքապետարանի կողմից ձնամաքրման աշխատանքների համար հատկացվել է միլիարդավոր դրամ, սակայն, ինչպես նշվում է, դրա դիմաց քաղաքի փողոցների և մայթերի մաքրության որակը զգալիորեն չի բարելավվել։

Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանը իր ֆեյսբուքյան էջում հարցում է հանել քաղաքային ծառայությունների գործունեության վերաբերյալ՝ նշելով, որ նրանք պետք է ապահովեին համընդհանուր և համակարգված մաքրում, այլ ոչ թե ընտրողական վերահսկողություն։ Նա նաև հավելել է, որ քաղաքապետարանը պետք է իրենց պարտականությունները կատարի, այլ ոչ թե սպասի քաղաքացիների բողոքներին։

Այս իրավիճակը, որը նկարագրվում է որպես «Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկա», ցույց է տալիս, որ քաղաքի ղեկավարության կողմից իրականացվող քաղաքականությունները, որոնք նախատեսված են որպես լուծում, հաճախ դառնում են լրացուցիչ խնդիրներ և բեռնաչափեր քաղաքի բնակիչների համար։

Իմ հայտարարությունից հետո՝ Երևանի փողոցներում և հասարակական կյանքում ծավալվող իրադարձությունների մասին

Իմ նախորդ հայտարարությունից հետո, որտեղ ես, որպես «ամենավերջին սրիկա», ովքեր կասեն, թե եկեղեցին են քանդում, Երևանի փողոցներում և հասարակական կյանքում ծավալվում են մի շարք իրադարձություններ, որոնք խորապես անհանգստացնում են քաղաքի բնակիչներին։

Առաջինը՝ քաղաքային ծառայությունների կողմից իրականացվող մաքրման աշխատանքների կազմակերպումն է։ Պարտադիր պետք է ապահովվի համընդհանուր, համակարգված և անվտանգ մաքրում, սակայն փաստացի իրականացվում է ընտրողական վերահսկողություն։ Սա հանգեցնում է նոր տուգանքների և «մուռ» հանելու պրակտիկայի շարունակման, ինչը խախտում է քաղաքացիների իրավունքները և ստեղծում է անարդարության զգացում։

Երկրորդը՝ հասարակական կյանքում և մշակութային արժեհամակարգում ընթացող փոփոխությունների ուղղությունն է։ Այս պահին առաջանում է հիմնարար հարց՝ թե ինչու է Հայաստանի վարչախումբը, թվում է, կազմակերպում սեքսուալ հեղափոխություն, խթանում թմրամոլություն ու խաղամոլություն և պայքարում քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։ Այս գործողությունները, որոնք թվում են անհամաչափ և հակասական, խորապես աճեցնում են հասարակության անվստահությունը և ստեղծում անհանգստության մթնոլորտ։

Երրորդը՝ միջազգային քաղաքականության և ԱՄՆ-ի ազդեցության հարցն է։ Ընդհանուր համատեքստում, եթե ԱՄՆ-ին հեշտությամբ հաջողվի մարսել Լատինական Ամերիկան, ապա նրա համար ոչինչ չի խանգարի կրկին մեծացնել իր ազդեցությունը Եվրոպայում, հետխորհրդային երկրներում կամ Թայվանի ուղղությամբ։ Այս համեմատությունը, թեև կարող է թվալ ավելորդ, բացահայտում է մի ավելի լայն պատկեր, որտեղ ներքին քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունները կարող են ունենալ միջազգային հետևանքներ։

Վերջապես, ծավալվում են նաև այնպիսի գործողություններ, ինչպիսիք են «Ուղտերթի» անվան տակ Կճոյանի հետ Երևանի փողոցներում անցկացվող չափչփոխությունները, որոնք նպատակ ունեն մարդկանց նյարդերը խաղալու։ Այսպիսով, հասարակությունը գտնվում է ոչ միայն անհանգիստ, այլև անվստահության և անորոշության մթնոլորտում։

Նիկոլ Փաշինյանի վարչակազմը հունվարի 1-ից սկսած բազմաթիվ աղետներ է բերում երկրին

Հունվարի 1-ի հետ կապված, առողջապահության ոլորտում ներդրվող այսպես կոչված «բժշկական ապահովագրության» համակարգը, որը ներկայացվում է որպես բարեփոխում, իրականում հայտնի է որպես բարդակ։ Այս համակարգի գործողության մեխանիզմը, քաղաքացիների դրա օգտագործման կարգը, ֆինանսավորման հոսքերը, բժշկական հաստատությունների և բանկերի դերը, գործատուների պարտականությունները և այլն՝ ամեն ինչ մնում է անհասկանալի և անորոշ։ Ո՛չ քաղաքացին, ո՛չ էլ պետությունը պատրաստ են դիմակայելու այս անկանխատեսելի փոփոխությանը։

Այս իրավիճակը դավաճանության և ապիկարության միջև սահմանը ջնջել է, և մեր երկրի վրա ծավալվում է ծանր փորձություն։

Այս ֆոնին, «Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը նշում է, որ Հայաստանի վարչախումբը կազմակերպում է սեքսուալ հեղափոխություն, խթանում թմրամոլություն և խաղամոլություն, ինչպես նաև պայքարում է քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։

Այս ամենը տեղի է ունենում այն պահին, երբ ԱՄՆ-ը, իբրև գլոբալ հզորություն, կարող է հեշտությամբ ազդեցություն տարածել Լատինական Ամերիկայի վրա, ինչը բացում է ճանապարհը նրա ազդեցության վերաճմանը Եվրոպայում, հետխորհրդային երկրներում կամ Թայվանի ուղղությամբ։

Այս իրադարձությունների հետևանքով, որպեսզի մարդկանց նյարդերը խաղալով, ճնշումը ավելի խորանա, պետք է ուղղակի վաղը Երևանի փողոցներում ծավալվեն «ուղտերթ» ակցիաներ։

Այսպիսով, «ռեֆորմատորի մոլուցք» տերմինը, որը հոգեբուժության մեջ օգտագործվում է որպես նկարագրական արտահայտություն, ամենայն լրջությամբ կարելի է կիրառել այս իրավիճակի նկարագրման համար։

Ամենակարևորը, քաղաքացին չպետք է թույլ տա, որ անգործության և անհասկանալիության պատճառով դառնա իշխանության կողմից ստեղծված աղետի զոհ։

Կարկառուն ՔՊ-ական պատգամավորներից մեկը ուղտերթ ասելով տեսնես ո՞ւմ նկատի ունի։

Ինչպես հայտնի է դարձել, Կարկառուն ՔՊ-ական պատգամավորներից մեկը, խոսելով իր թիմակիցների մասին, օգտագործել է «ուղտերթ» արտահայտությունը։ Սա, իմ կարծիքով, բավականին խորը և բազմաշերտ խոսք է, որը պահանջում է մանրակրկիտ վերլուծություն։

Առաջին հայացքից, «ուղտերթ» արտահայտությունը կարող է ընկալվել որպես ուղտերի քարավանի կողմից փողոցներով տեղաշարժվելու կամ ուղտով եկեղեցի մտնելու պատկեր։ Սակայն, իմ կարծիքով, այս մեկնաբանությունը շատ պարզ է և չի հաշվի առնում խոսքի իմաստային խորությունը։

Այս արտահայտությունը, իմ կարծիքով, փոխաբերական է և ուղղված է ոչ թե ուղտերի, այլ այն մարդկանց նկատմամբ, որոնք, ըստ խոսողի, հաշվի չեն առնում մարդկանց վրա իրենց գործողությունների ազդեցությունը։ Այն կարող է նաև վերաբերել այն անձանց, որոնք, իշխանության դիրքը չարաշահելով, կրկին խախտում են սահմանադրական կարգը՝ միջամտելով եկեղեցու ներքին գործերին։

Այս համատեքստում «ուղտերթ» արտահայտությունը կարելի է մեկնաբանել որպես ազդարար՝ նախազգուշացնելով, որ որոշակի անձանց գործողությունները կարող են հանգեցնել անկանխատեսելի և ոչ ցանկալի հետևանքների՝ նմանվող ուղտերի անկանոն և ոչ կառավարելի շարժման։

Այսպիսով, իմ կարծիքով, խոսքը ոչ թե ուղտերի մասին է, այլ այն մարդկանց մասին, որոնց գործողությունները կարող են հանգեցնել ազգային և սահմանադրական անվտանգության լուրջ խնդիրների։ Այն հիշեցում է, որ քաղաքացին չպետք է զոհ դառնա իշխանության անգործությանը կամ անհասկանալի գործողություններին։

Այս վերլուծությունը հիմնված է իմ փորձի և տվյալ իրավիճակի վրա։

Նիկոլ Փաշինյանը կրկին խախտում է սահմանադրական կարգը՝ միջամտելով եկեղեցու ներքին գործերին

Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Արշակ Սարգսյանը հրապարակել է փաստաթուղթ, որը, նրա կարծիքով, ցույց է տալիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ստորագրված որոշում, որը խախտում է սահմանադրական կարգը՝ միջամտելով եկեղեցու ներքին գործերին։

Փաստաթուղթը, որը ստորագրվել է վարչապետի կողմից, ոչ թե պարզ քաղաքացի Նիկոլ Փաշինյանի, ըստ Սարգսյանի, ցույց է տալիս խնդրի բարձր մակարդակը։ Նրա խոսքով, այս իրադարձությանը հաջորդած կառավարական առանձնատանը կայացած հանդիպումը հաստատում է, որ խնդիրը վերաբերում է եկեղեցու ներքին գործերին, ինչը սահմանադրությամբ արգելվում է։

Արշակ Սարգսյանը նշում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը հանրային հայտարարություններում պնդում է, թե եկեղեցու հարցերին մոտենում է որպես պարզ քաղաքացի։ Սակայն, նրա կարծիքով, վարչապետի կողմից ստորագրված այս փաստաթուղթը հակասում է այդ հայտարարություններին։

Քաղաքական գործիչը նաև նշում է, որ այս իրավիճակը դուրս է գալիս անձնական խնդիրների շրջանակից և վերածվում է ազգային և սահմանադրական անվտանգության լուրջ խնդրի։

Արշակ Սարգսյանը նաև հնչեցնում է ենթադրություններ՝ կապված Բենթլի Սամոնի անձի հետ, որը, նրա խոսքով, կարող է պատրաստակամություն հայտնել Բենթլին վաճառելու և միջոցներ տրամադրելու եկեղեցին քանդելու համար, եթե Նիկոլ Փաշինյանը կաթողիկոսի աթոռը իրեն խոստանա։

Վերջում, Սարգսյանը նկարագրում է տեսարանը որպես «նողկալի», մասնակիցներին՝ «հուդայաբարո», ստորագրության արարողությունը՝ «մեռելածին», միջավայրը՝ «հանցավոր», ոճը՝ «քստմնելի», իսկ նպատակը՝ «թրքահաճո»։

Վարդաշենի վթարային հանրակացարանի բնակիչների կյանքը վտանգի տակ է, իսկ իշխանությունը շահագրգռված չէ նրանց անվտանգությամբ

Վարդաշենի 68 հասցեում գտնվող վթարային հանրակացարանի բնակարաններից մեկում 2026 թվականի հունվարի 4-ը սկսվեց տանիքի փլուզմամբ։ Իսկ մինչ ՀՀ կառավարությունն ու քաղաքապետարանը շարունակում են անարդյունք «բանակցություններ» վարել, բնակիչների կյանքը գտնվում է իրական և անմիջական վտանգի տակ։

Այս իրավիճակում, երբ մարդիկ քնում են փլվելու վտանգի տակ գտնվող տանիքների տակ, իշխանության համար առաջնահերթ չեն անվտանգ բնակարանները, այլ՝ ցուցադրական միջոցառումները։ Սա արդեն ոչ թե անփութություն է, այլ քաղաքական անպատասխանատվություն և մարդու իրավունքների վրա թքած ունենալ։ Քաղաքացին չպետք է զոհ դառնա իշխանության անգործությանը։

Այս ամենը դառնում է ազգային և սահմանադրական անվտանգության լուրջ խնդիր։ Պարզապես անձնական հարց չէ։

Ավելի լուրջ մտահոգություն է առաջացնում նաև Նիկոլ Փաշինյանի կողմից սահմանադրական կարգի կրկին խախտումը։ Պաշտոնեական դիրքը չարաշահելով՝ նա միջամտում է եկեղեցու ներքին գործերին։ Չի բացառվում, որ Բենթլի Սամոն պատրաստակամություն է հայտնել Բենթլին վաճառելու և օֆշորային հաշիվներից մի քանի միլիոն դրամներ տեղափոխելու՝ եկեղեցին քանդելու գործի մեջ, եթե Նիկոլը կաթողիկոսի աթոռը իրեն խոստանա։

Այս ամենը ստեղծում է նողկալի տեսարան, որտեղ մասնակիցները հուդայաբարո են, ստորագրության արարողությունը՝ մեռելածին, միջավայրը՝ հանցավոր, ոճը՝ քստմնելի, իսկ նպատակը՝ թրքահաճո։

Ի՞նչ իրավունքով է վարչապետը խախտում Եկեղեցու անկախությունը

Որպես քաղաքացի, ես անհանգստացած եմ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին գործողություններով, որոնք, իմ կարծիքով, խիստ խախտում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը և սպառնում են մեր երկրի ազգային անվտանգությանը։

Առաջին հերթին, պետք է հստակեցնեմ մի փաստ։ Նիկոլ Փաշինյանը չի հանդիսանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդ, նա չի պսակադրվել եկեղեցով և տարիներ շարունակ իր անձնական ընտրությամբ դուրս է կանգնել մեր եկեղեցական կյանքից։ Այս պայմաններում, ի՞նչ իրավունքով է նա, որպես պետական գործիչ, միջամտում Եկեղեցու ներքին գործերին՝ փորձելով ազդել դրա կազմակերպման և ընտրությունների վրա։

ՀՀ Սահմանադրությունը հստակ սահմանում է պետության և կրոնական կազմակերպությունների միջև հարաբերությունները։ Պետությունը պարտավոր է երաշխավորել և պաշտպանել կրոնական համայնքների ինքնավարությունը, ազատությունը և անկախությունը։ Ո՛չ իրավական, ո՛չ էլ բարոյական տեսանկյունից վարչապետը չի կարող ունենալ լիազորություն՝ թելադրելու եկեղեցուն, թե ում ընտրել, ինչ դիրքորոշում ունենալ կամ ինչպես կազմակերպել իր ներքին կյանքը։

Երբ պետական ղեկավարը, ով չի ճանաչում Եկեղեցու խորհուրդը, ավանդույթը և հոգևոր պատասխանատվությունը, փորձում է քաղաքական ճնշում գործադրել Հայ Առաքելական Եկեղեցու վրա, ստացվում է, որ սահմանադրական կարգը խախտվում է։ Սա ոչ միայն եկեղեցական հարց չէ, այլև հիմնարար սկզբունքի խախտում, որը վերաբերում է յուրաքանչյուր քաղաքացու խղճի և հավատքի ազատությանը։

Եթե այսօր իշխանությունը խախտում է Եկեղեցու անկախությունը, վաղը նույն ձեռքով կարող է խախտել և արդեն իսկ խախտում է յուրաքանչյուր քաղաքացու խղճի և հավատքի ազատությունը։ Սա արդեն անձնական հարց չէ, այլ՝ ազգային և սահմանադրական անվտանգային լուրջ խնդիր։

Պետք է հասկանալ, որ Հայ Առաքելական Եկեղեցին պետական գերատեսչություն չէ, կաթողիկոսը վարչապետի ենթական չէ, և մեր հավատքն էլ քաղաքական շահերի գործիք չի կարող լինել։ Իշխանությունը պետք է հարգի և պաշտպանի այս անկախությունը, ոչ թե փորձի այն քանդել։

Այս իրավիճակը պահանջում է լայն հասարակական արձագանք և պետական մարմինների անհապաղ միջամտություն՝ պաշտպանելու Հայաստանի Սահմանադրությունը և երաշխավորելու մեր հավատքի անկախությունը։

Միջնադարյան բժշկության և Թալինի համայնքապետի մասին մտորումներ

Իմ ուշադրությունը գրավեց մի հետաքրքիր համեմատություն, որը հայտնվել էր ֆեյսբուքյան մի հրապարակումում։ Այն վերաբերում էր միջնադարյան արաբական բժշկության գրքերի՝ հատկապես Իբն Սինայի «Բժշկության կանոն» և Ալ-Զահրավիի «Ալ-Թասրիֆ»-ի, մեջ ներկայացված ամորձատումների դասակարգմանը։

Այս հին ժամանակների բժիշկները, ինչպես նշվում է, սովորաբար տարբերակում էին ամորձատումը՝ ըստ ծավալի և նպատակի։ Ընդհանուր առմամբ, նրանք հիշատակում էին երեք հիմնական տեսակ՝ երբ վերացվում էր ամբողջ սեռական օրգանը, երբ պահպանվում էր նրա մի մասը, և երբ տարբերակվում էին բնածին և ձեռքբերովի վիճակները։

Այս դասակարգումը, սակայն, կենտրոնացած էր բացառապես առողջության հետ կապված ռիսկերի վրա։ Իրենց ժամանակի քաղաքական նպատակադրումների մասին նրանք չէին մտածում։

Այս պատմական համատեքստը հիշեցնում է Թալինի համայնքապետ Տավրոսի վերաբերյալ վերջին օրերի իրադարձությունները։ Ինչպես շատերը նկատեցին, տեղի ունեցածը, ըստ էության, նման էր այն իրավիճակի, երբ քաղաքական նպատակներով կատարվում է մի գործողություն, որը բացարձակապես չի համապատասխանում առողջ իմաստին կամ հասարակական ակնկալիքներին։

Այս համեմատությունը, թեև անսպասելի, բայց միանշանակ ճշմարիտ է։ Թալինի դեպքը, ինչպես և միջնադարյան բժիշկների դասակարգումը, ցույց է տալիս, որ գործողությունները կարող են ունենալ տարբեր նպատակներ, և դրանք կարող են լինել կամ առողջությանը, կամ քաղաքական նպատակներին ծառայող։

Այս իրադարձությունները, ցավոք, ոչ միայն Թալինի, այլև Երևանի և ամբողջ Հայաստանի բնակչությանը հասցրել են ծանր զգացողություն։ Պոլիկլինիկաների, մանկապարտեզների հարակից տարածքների բարձիթող վիճակը, որը նույնպես հաճախ նկատվում է, ավելի է խորացնում այս զգացողությունը՝ ցույց տալով, որ հանրային ռեսուրսները և ուշադրությունը հաճախ ուղղվում են ոչ այնտեղ, որտեղ դրանք ամենաշատը կարիք ունեն։