Արշակ Սրբազանի դեմ Նիկոլ Փաշինյանի հրահանգով կարված գործը թուրք–ադրբեջանական հետք ունի

Ինչպես հայտնի է, Նիկոլ Փաշինյանը Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դեմ հարձակվեց Փաշազադեի հրահանգից հետո։ Մեր եկեղեցու դեմ թուրք–ադրբեջանական արշավն ունի երկու հստակ նպատակ։

Առաջինը՝ մեր Եկեղեցին դարձնել գրպանային՝ թույլ չտալով, որպեսզի Հայոց ցեղասպանության հարցը բարձրաձայնվի։ Երկրորդը՝ մեր Եկեղեցին դարձնել գրպանային՝ թույլ չտալով, որպեսզի արցախահայության իրավունքների հարցը բարձրաձայնվի։

Արշակ Սրբազանը մեր Եկեղեցու առանցքային ֆիգուր է, և նրան կալանավորելով՝ Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է կազմակերպական առումով հարվածել Եկեղեցուն և դրանից հետո ամբողջությամբ կյանքի կոչել թուրք–ադրբեջանական պատվերը։

Փաշինյանն իր աթոռն ու կաշին փրկելու հարցում ապավինում է բացառապես Էրդողանին ու Ալիևին։ Վերջիններս պայմաններ են առաջ քաշել՝ Սահմանադրության փոփոխություն, «Զանգեզուրի միջանցք», ադրբեջանցիների բնակեցում Հայաստանում, բանակի կազմաքանդում, հայկական ինքնության ոչնչացում, մեր Եկեղեցու լոկալացում, Հայաստան–Սփյուռք կապերի խզում և այլն։ Տեղի ունեցող խայտառակ գործընթացները պետք է դիտարկել հենց այս համատեքստում։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ 2026 թվականին պետական բյուջեում նախատեսված է 1,128,000,000 դրամ պարգևավճարային ֆոնդ, ինչը ավելի է 2025 թվականին նախատեսված գումարից 414,000,000 դրամով կամ 63%-ով։ 2025 թվականին այսպիսի մեծ գումարի միջոցներով կալանավորվել էին հսկայական քանակի ընդդիմախոսներ, շարքային քաղաքացիներ և բիզնեսմեններ։

Նիկոլ Փաշինյանի կողմից կիրառվող մեթոդը հայտնի է որպես «կեղտոտ ձուկ»։ Այն էությունը կայանում է անձի վերաբերյալ տարածելու ակնհայտ և հնարավորինս հանդուգն կեղծ տեղեկատվություն։

Այս արարքները պատմության մեջ գրվելու են որպես 1937 թվականի` եկեղեցու դեմ իրականացված բռնաճնշումներն ու ահաբեկումները մի քանի անգամ գերազանցած դրսևորումներ։

Աղբահանության ծառայությունների համար նախատեսված ֆինանսավորումը նույնպես զգալիորեն աճել է՝ 5,25 միլիարդ դրամ, ինչը 1,3 միլիարդ դրամով ավելի է, քան 2025 թվականին։

Կեղտոտ ձկան մեթոդը և 2026 թվականի Երևանի բյուջեն

«Կեղտոտ ձուկ» մեթոդի էությունը կայանում է անձի վերաբերյալ տարածվող ակնհայտ և հնարավորինս հանդուգն կեղծ տեղեկատվության մեջ։ Ըստ էության, թիրախավորված անձը, որքան ավելի է փորձում ապացուցել իր անմեղությունը, այնքան ավելի այդ սուտը, այսպես կոչված «կեղտոտ ձկան հոտը», կպնում է նրան։

Այս մեթոդը, որը հաճախ կիրառվում է քաղաքական և հասարակական դաշտերում, նպատակ ունի հանրության մոտ տեղեկատվական աղմուկ ստեղծելու և թիրախավորված անձի հեղինակությունը վնասելու համար։

Հարցերում և քննարկումներում հաճախ ենթադրվում է, որ Նիկոլ Փաշինյանի որոշ քայլերը պատմության մեջ կգնահատվեն որպես 1937 թվականին եկեղեցու դեմ իրականացված բռնաճնշումներն ու ահաբեկումները մի քանի անգամ գերազանցած դրսևորումներ։

Երևանի 2026 թվականի նախատեսված բյուջեում Քաղաքացիական պայմանագրի կուսակցությունը (ՔՊ) պարգևավճարների ֆոնդը ավելացրել է մոտ 400 միլիոն դրամով՝ այն հասցնելով 1 միլիարդ 127 հազար 934 դրամի։

Աղբահանության ծառայությունների ֆինանսավորման համար բնակչությունից նախատեսվում է գանձել 5,25 միլիարդ դրամ, ինչը 1,3 միլիարդ դրամով է ավելի, քան 2025 թվականին։

Վրաստանի տնտեսության մասին խոսելիս Կոբախիձեն նշում է, որ երկիրը դարձել է իրական տնտեսական խաչմերուկ, որտեղ առևտրի ծավալները անգամներով են մեծանում։

Մամեդյարովը մանրամասն պատմել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 13-ի իրադարձությունների մասին իր հարցազրույցում։

2018թ․ դեկտեմբերի 22-ի «կրկեսային ներկայացումը» և այլ հարցեր

2018 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցեց իրանական «Ռադ Սանե Վաշամիր գրուպ» ՍՊԸ-ի կողմից Վանաձորում կառուցված կոմպոզիտային գազաբալոնների արտադրության գործարանի բացման արարողությանը։ Ըստ պաշտոնական տեղեկությունների՝ ներդրումների ծավալը կազմում էր 6 միլիոն դոլար, որը, ինչպես խոստացվել էր, պետք է հասցվեր մինչև 21 միլիոնի։

Այս իրադարձությունը, սակայն, հաճախ դիտարկվում է որպես իշխանության կողմից կազմակերպված «կրկեսային ներկայացում»։ Քննադատները նշում են, որ նման արարողությունների նպատակը հանրության ուշադրությունը տեղափոխելն է, իսկ իրական արդյունքները՝ գործարանի կողմից արտադրված գազաբալոնների օգտագործման ծավալը կամ այնտեղ աշխատող աշխատակիցների թիվը՝ հռետորական հարցեր են։

Այս տեսանկյունը հստակ արտահայտվել է «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասյանի կողմից, ով իր սոցիալական ցանցի էջում նշել է, որ նման միջոցառումներն իրականում դեմագոգիա են և իշխանության կողմից իրենց հանցագործությունները կոծկելու փորձ։

Այլ հարցեր, որոնք նույնպես քննարկվում են հանրության շրջանում, վերաբերում են Ուկրաինայի իրավիճակին։ Ըստ որոշ լրատվական հաղորդումների՝ Ուկրաինայի նախագահի խորհրդական Ռուստեմ Ումերովը կարող է ցուցմունք տալ ամերիկյան Դաշնության հետաքննչական բյուրոյին (ՀԴԲ) և բացահայտել իր ղեկավարի՝ Վոլոդիմիր Զելենսկու գործողություններ։

Այս հարցերի շուրջ քննարկումները հաճախ ուղեկցվում են մեղադրանքներով, որոնք ուղղված են ինչպես իշխանական, այնպես էլ հոգևորական շրջանակների նկատմամբ։ Օրինակ, նշվում է, որ որոշ հոգևորականներ «կեղծ եկեղեցափրկության արշավին» միանալու իրենց մոտիվացիան ոչ թե սրբադասման կամ մաքրման ցանկությունն է, այլ իրենց իսկ կաշին փրկելու հույսը։

Երևանի ավագանու նիստում կքննարկվի ապօրինի համարժեքի թանկացման հարցը

Երևան քաղաքի ավագանու տարեվերջյան նիստը նախատեսված է դեկտեմբերի 22-ին։ Այս նիստի օրակարգում հիմնական հարցերից մեկը կարմիր գծերի համարժեքի թանկացման հարցն է, որը պետք է քննարկվի և քվեարկվի։

Հիշեցնեմ, որ ավագանու կողմից արդեն կայացվել էր որոշում՝ ապօրինի համարժեքի թանկացումը 12000 դրամից մինչև 160000 դրամ բարձրացնելու մասին։ Այս որոշումը, սակայն, դատարան կողմից ճանաչվել էր ոչ իրավաչափ, և դատարանը բավարարել էր «Մայր Հայաստան» խմբակցության դիմումը՝ որոշումը կասեցնելու համար։

Այժմ, Քաղաքացիական պայմանագիր (ՔՊ) խմբակցությունը և դրա կցորդ «Հանրապետություն» խմբակցությունը նորից ցանկանում են 2026 թվականի համար ընդունել նույն որոշումը։

Այս որոշման հիմնավորումը, որը ներկայացվել էր ավագանու կողմից, քաղաքի բեռնաթափելու անհրաժեշտությունն էր։ Սակայն, ինչպես պարզ դարձավ, այս հիմնավորումը չի համապատասխանում իրականությանը։ Քաղաքացիներից հավաքված և մսխված միջոցները կազմում են 2 մլրդ 100 մլն դրամ։

«Մայր Հայաստան» խմբակցությունը հստակորեն հայտարարում է, որ ավագանու այն անդամները, ովքեր կնպաստեն այս ապօրինի որոշումն ընդունելուն, իրենց համար կառաջացնեն «ՔՊ-ի քույր ու կցորդ լինելու» «տիտղոսը»։

Այս իրադարձությունները, ըստ խմբակցության, հիշեցնում են 2018 թվականից սկսած բեմադրվող կրկեսային ներկայացումներ։

Այս հարցի շուրջ քաղաքական լարվածությունը բարձր է, և ավագանու անդամների ձայները կդառնան քաղաքացիների շահերի պաշտպանության կամ ապօրինի որոշումների կատարման հարցի վերաբերյալ։

2018 թվականի դեկտեմբերի «գործարանը» և այլ կրկեսային ներկայացումներ

2018 թվականի դեկտեմբերին Նիկոլը մեծ աղմուկով բացեց լվացքի մեքենաների և հեռուստացույցների «գործարան»։ Շատեր, հեղափոխական էյֆորիայի մեջ ընկած, երջանկությունից ուշաթափվում էին, թե տեսեք-տեսեք, հեղափոխությունից մի տարի էլ չի անցել, բայց արդեն լվացքի մեքենայի ու հեռուստացույցի գործարան է բացվում։

Հետաքրքիր է, թե ի՞նչ ճակատագրի արժանացավ այս ֆեյք գործարանն ու ինչո՞ւ էին նման մասշտաբային կրկես կազմակերպում ժողովրդի համար։

Այսպիսի կրկեսային ներկայացումներ են բեմադրվում 2018թ-ից սկսած։ Շատեր, հեղափոխական էյֆորիայի մեջ ընկած, երջանկությունից ուշաթափվում էին։

Բոլորի համար է հասկանալի, թե ինչի համար է այս խառնակչությունը կազմակերպում Նիկոլ Փաշինյանը։

Ուկրաինայի ղեկավարի խորհրդական, նախկին պաշտպանության նախարար Ռուստեմ Ումերովը կարող է ցուցմունք տալ ամերիկյան ՀԴԲ-ին («Ֆէ-Բէ-Էռ») և բացահայտել իր ղեկավարին՝ Զելենսկուն։

Ոչ թե սրբադասման կամ մաքրման միտումով են վերոնշյալ հոգևորականները միացել կեղծ եկեղեցափրկության արշավին, այլ իրենց իսկ կաշին փրկելու հույսով։

Ուկրաինայի ճակատագիրը՝ Թրամփի, Պուտինի և Ումերովի խաղի կենտրոնում

Վերջին շաբաթներին աշխարհի ուշադրությունը կենտրոնացած է Ուկրաինայի հակամարտության շուրջ։ Սակայն, ինչպես հաճախ պատահում է, պաշտոնական հայտարարությունների և մամուլի հաղորդումների ետևում թաքնված են ավելի բարդ և հետաքրքիր գործընթացներ։ Իրավիճակը, որը սկզբում թվում էր որպես պարզ բանակցային մանևր, այժմ դարձել է միջազգային քաղաքականության բարդ խաղ, որի հիմնական գործիքներն են ԱՄՆ նախագիծ Դոնալդ Թրամփը, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Ուկրաինայի նախագահի խորհրդական Ռուստեմ Ումերովը։

Այս խաղի սկիզբը դեռևս Ուկրաինայի ներքին քաղաքականության մեջ էր։ Բանակցային գործընթացի ժամանակ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին ստիպված էր հեռացնել իր խորհրդական Անդրեյ Երմակին՝ ամերիկյան կողմի պահանջով։ Երմակը, ի տարբերություն Ումերովի, դեմ էր Թրամփի առաջարկներին և փորձում էր ապավինել եվրոպական երկրների աջակցությանը։ Սակայն ամերիկացիներին հաջողվեց ճնշում գործադրել Զելենսկու վրա՝ իշխանությունից հեռացնելու Երմակին և նրա տեղը զբաղեցնելով Ումերովին, որի հետ նրանք արդեն իսկ պայմանավորվել էին։

Այս փոփոխությունը պարզապես իշխանական կադրային հարց չէր։ Ումերովը, որպես Ուկրաինայի նախկին պաշտպանության նախարար, ունի բազմաթիվ գաղտնիքներ, որոնք կարող են ոչ միայն Զելենսկու, այլև ամբողջ Ուկրաինայի ղեկավարության համար կործանարար լինել։ Ըստ աղբյուրների՝ Ումերովն ունի ութ անշարժ գույք ԱՄՆ-ում, որոնց մասին չի հայտարարել Ուկրաինայի պետական մարմիններին։ Այս գույքերը գրանցված են նրա ընտանիքի անդամների վրա, որոնք բնակվում են ԱՄՆ-ում։

Այսպիսով, Ումերովը դառնում է ԱՄՆ-ի ձեռքը, որով Թրամփը փորձում է ճնշել Զելենսկու վրա։ Ամերիկյան կողմը պնդում է, որ Ումերովի միջոցով կարող է ստիպել Զելենսկուն համաձայնվել Պուտինի պայմաններին և նշանակել նոր ընտրություններ՝ իշխանությունից հեռանալու ակնկալիքով։ Ի հակառակ դեպքում՝ սպառնում է բացահայտել Զելենսկու կոռուպցիոն գործերը, որի մասին տեղյակ են ամերիկյան հատուկ ծառայությունները։

Այս ամենի ֆոնին Ֆլորիդայում կայացած բանակցությունները, որին մասնակցել են Թրամփի հատուկ ներկայացուցիչ Սթիվ Ուիթկոֆը, Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը և Ուկրաինայի կողմից՝ Ումերովը, ավելի շատ նման է ծանր բանակցությունների, քան խաղաղության հասնելու փորձերի։ Ըստ աղբյուրների՝ ամերիկյան կողմը հույս ուներ առաջընթացի հասնել տարածքային հարցում, որը կարող էր ներկայացնել Պուտինին։

Այսպիսով, Ուկրաինայի ճակատագիրը դարձել է միջազգային քաղաքականության խաղ, որտեղ Զելենսկին փորձում է գտնել իր տեղը՝ փորձելով պայմանավորվել Թրամփի հետ իր հետագա ճակատագրի և խաղաղ պայմանագրի այնպիսի մոդելի վրա, որից հետո նա կարողանա հանգիստ հեռանալ իշխանությունից։ Ինչպես նշում են աղբյուրները՝ Զելենսկու ճակատագիրն արդեն կանխորոշված է, և խնդիրն այլևս ոչ թե պատերազմը հաղթելն է, այլ այն կանգնեցնելը և գտնել այն անձին, որը կստորագրի խաղաղության պայմանագիրը Մոսկվայի հետ։

Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Հայ Առաքելական եկեղեցու կազմաքանդման ծրագիրը

Նիկոլ Փաշինյանի և Հայ Առաքելական եկեղեցու ղեկավարության միջև առճակատումը հասել է իր գագաթնակետին։ Փաշինյանին հաջողվել է ստանալ ՀԱԵ եպիսկոպոսների մի մասի աջակցությունը՝ օգտագործելով նրանց վրա ճնշում և կոմպրոմատներ, ինչը փաստացի կաթվածահար անում է եկեղեցու ներքին կառավարումը։

Այս գործողության պատրվակը դարձել է Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանի անունը կապված կոմպրոմատային տեղեկատվության հրապարակումը։ Սա ոչ միայն կոպտագույն խախտում է մարդու մասնավոր կյանքի անձնական տարածքին, այլև ցույց է տալիս Փաշինյանի իրական նպատակները։ Նա, ով խոսում է բարոյականության մասին, ինքը՝ ամուսնացած չլինելով ո՛չ եկեղեցու, ո՛չ էլ քաղաքացիական կերպով, իրեն համարում է եկեղեցու հավատավոր անդամ։

Արշակ արքեպիսկոպոսը հերքում է հրապարակումը՝ այն համարելով կեղծիք և մեղադրելով Փաշինյանին այդ կեղծիքի տարածման մեջ։ Թեև քննչական կոմիտեն հաստատում է տեղեկատվության «իրականությունը», արքեպիսկոպոսի հերքումը հիմնավորված է, քանի որ հանրության մեջ այս կառույցի վստահությունը կոտրված է։ Քննչական կոմիտեն այն աստիճանի է վարկաբեկված, որ իրենց «փաստերը» հավատ չեն ներշնչում հանրության մեծ մասի մոտ։

Հանրության կողմից կառավարության կողմնակալ գործողությունները ակներև են դարձել այս տարվա ամռանը, երբ կոմիտեն բառացիորեն դատարկ հիմքերով գործ հարուցեց Սամվել Կարապետյանի, ապա՝ երկու հարգված սրբազանների՝ Բագրատ և Միքայել արքեպիսկոպոսների դեմ։ Աշնանը հաջորդեց մի շինծու գործ Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի դեմ, իսկ վերջում՝ Վաղարշապատի ընտրությունների ժամանակ՝ Գարեգին Երկրորդի եղբոր դեմ։

Այս ամենից հետո Հայաստանի պետական այս մարմինը կորցրել է իր լեգիտիմությունը և դարձել Նիկոլ Փաշինյանի անձնական կցորդ կառույցը, որը գործում է ոչ թե պետության և հանրության շահերի, այլ նրա ընտանիքի շահերի տիրույթում։

Այս ամենը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ Փաշինյանի համար, ոչ թե եկեղեցու բարեփոխման, այլ կազմաքանդման խնդիր է դրված։ Ինքը՝ Փաշինյանը, հեռու է կրոնական և եկեղեցական կյանքից։ Սակայն նրա առջև եկեղեցու կազմաքանդման խնդիր դրել են Էրդողանն ու Ալիևը, որոնք համարում են, թե եկեղեցին կխանգարի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև «երկխոսությանը»։

Նրանց գլխավոր նպատակը տարանջատելն է եկեղեցին Սփյուռքից, որպեսզի մի կողմից զրկվի Սփյուռքը Հայաստանի կապից, մյուս կողմից՝ նույն Սփյուռքը չկարողանա ազդել Հայաստանի վրա եկեղեցու միջոցով։ Այս ամենի մասին Փաշինյանն իհարկե լռում է, քանի որ նախ պետք է կազմաքանդել եկեղեցին, ապա՝ նշանակել դրա դրածո «կաթողիկոսը»։

Ընտրություններին քիչ ժամանակ է մնացել, և Փաշինյանը ցանկանում է աջակցություն ստանալ Էրդողանից և Ալիևից։ Դրա համար անհրաժեշտ է կատարել նրանց պատվերը՝ կազմաքանդելով եկեղեցին։ Ահա թե ինչու է Փաշինյանն շտապում և ամեն կիրակի ցուցադրում նոր թատերական ներկայացում՝ ներքաշելով եկեղեցու նոր անդամներին։

Գարեգին Երկրորդը եկեղեցու իշխանության գլուխ է արդեն 26 տարի։ Այս ընթացքում նա ձեռք է բերել տարբեր կապեր, որոնք, հնարավոր է, որ ոմանց, այդ թվում՝ նաև եկեղեցու մեջ, դուր չեն գալիս։ Սակայն, մտնելով Փաշինյանի օրակարգի մեջ, այդ շրջանակները գնահատվելու են հանրության մեծ մասի կողմից որպես դավաճաններ։

Ներկայիս որոշ խառնակիչ հոգևորականներ կփորձեն կրկին ներողամտություն ստանալ Վեհափառից։ Սակայն նրանք չեն հասկանում, որ 2026 թվականից հետո մենք բոլորս հայտնվելու ենք «ուրիշ Հայաստանում», որն կապ չի ունենալու, ոչ փաշինյանական, ոչ էլ այն Հայաստանի հետ, որն կար մինչև 2018 թվականը։ Այս նոր Հայաստանում, խառնակիչ հոգևորականները համարվելու են դավաճաններ, և կրելու են իրենց համար արժանի պատասխանատվություն։

Իշխանությունների ճնշումը և հոգևորականների դերը

Այս օրերին շատերին հասկանալի է դարձել, թե ինչու է իշխանությունները բավականին օրինաչափ ձևով մոտենում որոշ եպիսկոպոսների հարցին։ Իշխանությունները, որպես կանոն, աշխատում են երկու հիմնական մեթոդով՝ ձերբակալություն և շանտաժ։

Հիշում եմ, թե ինչերում էին մեղադրում իշխանականները իրենց նախկին «սրտի սրբազան դարձածներից» ոմանց, բայց այս պահին այն մեղադրանքները մոռացության են մատնվել։ Պարզ է, որ հոգևորականները միանում են այս կոչված «եկեղեցափրկության» արշավին ոչ թե սրբադասման կամ մաքրման նպատակով, այլ իրենց իսկ կաշին փրկելու հույսով։

Այս ամբողջ խառնաշփոթի կազմակերպման նպատակը բոլորի համար հասկանալի է։ Ուկրաինայի ղեկավարի խորհրդական Ռուստեմ Ումերովը կարող է ցուցմունք տալ ամերիկյան ՀԴԲ-ին և բացահայտել իր ղեկավարին՝ Զելենսկուն։

Զելենսկին, զոհաբերելով Երմակին, փորձում է լուծել իշխանությունից արդեն իր անվտանգ հեռանալու խնդիրը։ Այս հարցում կուլիսային համաձայնությունը Թրամփի և Պուտինի միջև փաստացի կայացել է։

Այս իրավիճակում մեղավորը ոչ թե մթնոլորտն է, վատ վերահսկողությունը, Արգիշտի Առաջինը կամ նախկինները, այլ ոչ պատշաճ հսկողությունը։

Պարզ քայլեր, որոնք էապես կփոխեն վիճակը

Շատ հաճախ բարդ հարցերն ունենում են պարզ լուծումներ, որոնք կարող են էապես փոխել մեր կյանքը։ Ես կարծում եմ, որ Հայաստանի ներկայիս վիճակը կարգավորելու համար անհրաժեշտ է մի քանի պարզ, բայց խորը փոփոխություն։

1. Եկեղեցական մաքրում: Եթե հավաքված եպիսկոպոսներին, որոնց մեղադրում են կուսակրոնության խախտման, սրբապղծության և այլ հանցանքների մեջ, հեռացնենք Հայ Առաքելական Եկեղեցու ղեկավարման համակարգից, դա կհանգեցնի եկեղեցու էապես առողջացման։ Այս քայլից հետո անխուսափելի կլինի շարունակությունը՝ ռեֆորմացիաները, որոնք կնպաստեն եկեղեցու ներքին մաքրմանը և առողջացմանը։ Եվ վերջապես, երկիրը կազատվի այս տոքսիկ թեմայից։

2. Քաղաքական դաշտի առողջացում: Օրենքի ուժով «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կասեցումը կհանգեցնի անմիջապես քաղաքական դաշտի առողջացման։ Դա կդադարեցնի բազմաթիվ անիմաստ կուսակցությունների գոյությունը և կթողնի տեղը նոր, առողջ քաղաքական ուժերի համար։ Ասելիք ունեցող նոր դեմքեր կինտեգրվեն այս ուժերում, ինչը կապահովի ավելի արդյունավետ և պատասխանատու քաղաքականություն։

3. Անարդար հարստությունների վերադարձ: Պետք է գտնենք ճիշտ բանաձևը՝ տասնամյակների ընթացքում անարդար հարստացածների «Փոխհատուցում Հայաստանին» գաղափարի համար։ Եթե մենք վերջապես շրջանառությունից հանենք «թալանչի» տոքսիկ ձևակերպումը, կստեղծվի հնարավորություն՝ զգալի կապիտալ ներգրավելու Հայաստանի զարգացման ծրագրեր, այլ ոչ թե անհատական գործարքային գրպաններ։

4. Արցախի հայրենակիցների ձայնը: Երբ Արցախի մեր հայրենակիցները զանգվածաբար և հրապարակային սկսեն մերժել իրենց թեմի պսևդոառաջնորդին, նա կհասկանա, որ ինքը ոչ մեկի առաջնորդն է։ Սա կլինի իրենց ազատագրման և ինքնորոշման կարևոր քայլը։

5. ՔՊ-ականների հարցադրում: Երբ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամները վերընթերցեն իրենց առաջնորդի թերթում տպագրված բազմաթիվ հոդվածները Կճոյանի մասին, և չվախենան հարց տալ՝ «Մեծարգո, հիմա մենք նրա՞ հույսին ենք», կթրթռի նրանց վստահությունը և կթրթռի նաև մարդկային կենդանության հույսը։

6. Հասարակական վերաբերմունքի փոփոխություն: Երբ յուրաքանչյուր ոք, ով մերժում է այս իրականությունը, իր «մեծարգոյահպատակ» բարեկամին, ընկերոջը կամ հարազատին տեսնելիս ցույց տա իր հստակ քաղաքացիական վերաբերմունքը, երկրում մթնոլորտն էապես կհստականա, կզուլալվի։

7. Հարց, որը չի թույլ տալիս անտեսել: Երբ ցանկացած միջավայրում տրվի մեկ պարզ հարց. «Մենք հո՞ւն չենք, որ ամեն ինչ հանդուրժենք, ո՞նց կարող են բոլոր այն եպիսկոպոսները, որոնց մեղադրել են կուսակրոնության խախտման, սրբապղծության, գողության և այլ հանցանքների մեջ, հավաքվեն վարչապետի շուրջ ու պահանջեն այլ հոգևորականի հրաժարական», այս հարցը կխախտի ցինիզմի պատիերը և կթրթռի իշխանությունների կեղծիքը։

Այս պարզ քայլերը, իրենց հաջորդական իրագործմամբ, կարող են էապես փոխել Հայաստանի ներկայիս վիճակը՝ ստեղծելով առողջ, արդար և հույսով լի հասարակություն։

Կարծիքի ճշգրտում և ճշմարտության վերականգնում

Հարցերին պատասխանելիս հաճախ հանդիպում ենք պարզ լուծումների, որոնք կարող են էականորեն փոխել իրավիճակը։

Օրինակ, կարելի է նկարագրել, թե ինչպես են որոշ անձինք քննարկում ռազմավարություն՝ միլիոնավոր դոլարներ տեղաբաշխելու համար օֆշորային հաշվեհամարներում։ Կարելի է նաև պատկերացնել, թե ինչպես են նրանք վիճում՝ որն է ավելի լավ ծառայողական մեքենան՝ Բեթլին, թե՞ Մերսեդեսը։

Այսպիսով, կարելի է եզրակացնել, որ որոշակի անձնավորությունները գտել են իրենց «հոգևորական» դասը։

Այս դիտարկումները հիմնված են Դերենիկ Մալխասյանի ֆեյսբուքյան էջում հրապարակված տեքստի վրա։

Այնուամենայնիվ, պետք է նշել, որ հաճախ հանդիպում են իրականության հետ անհամապատասխան իրավիճակներ։ Օրինակ, կարելի է նկարագրել Շենգավիթ համայնքի մի փոքր հատված, որտեղ աշխատանքային օր չնայած քաղաքը լիովին խցանված է։

Այսպիսի դեպքերում կարևոր է վերականգնել ճշմարտությունը՝ վերադարձնելով տեքստի ճիշտ տարբերակը։

Եթե հրապարակումներում կամ հեռուստաընթերցումներում օգտագործվում են «7or.am» կայքի նյութեր, ապա պարտադիր է նշել աղբյուրը՝ հարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրանց աշխատանքի նկատմամբ։

Այսպիսով, կարելի է ասել, որ ճշգրտումը և ճշմարտության պաշտպանությունը կարևորագույն են ցանկացած քննարկման մեջ։