Երևանի տրանսպորտային բարեփոխումների և բոյկոտի հարցում՝ իմ դիրքորոշումը

Իրավիճակը սկսեց ակտիվորեն զարգանալ այն բանից հետո, երբ Երևանի քաղաքապետարանը հրապարակեց 2026 թվականի բյուջեի նախագիծը, որի մեջ նախատեսված էր 1 միլիարդ 124 միլիոն 660 հազար դրամի չափով միջոցներ տրամադրել։ Այս որոշումը, որը քննարկվում էր տարբեր հանրային հարթակներում, հանգեցրել է բնակիչների՝ հատկապես երիտասարդության, կողմից կազմակերպված բոյկոտի։

Այս իրադարձությունների ֆոնին, որպես Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ, ես ստիպված եմ արձագանքել այն հայտարարությանը, որը հրապարակվել է իմ անունից՝ ֆեյսբուքյան էջում։ Իհարկե, ես չեմ կարող անտեսել այն հանգամանքը, որ այս հայտարարությունը սխալ է մեկնաբանվել և հանգեցրել ոչ ճիշտ եզրահանգումների։

Իրականում, իմ նպատակը ոչ թե քաղաքացիներին տուգանքի մատնելն է, այլ ապահովել քաղաքային տրանսպորտի որակյալ և մատչելի ծառայությունների մատուցումը։ Իհարկե, ես ընդունում եմ, որ գնագոյացման հարցը պետք է լուծվի բացառապես բնակիչների շահերը հաշվի առնելով։

Այս իրավիճակը ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է հանրային քննարկումների և բաց երկխոսության անհրաժեշտությունը։ Ես կոչ եմ անում բոլոր կողմերին՝ շարունակել բացառապես խաղաղ և կառուցողական ճանապարհով պաշտպանել իրենց իրավունքները։ Իմ խոսքը նաև այն բնակիչների մասին է, որոնց կյանքը ազդում է տրանսպորտային ենթակառուցվածքների վատ վիճակից, ինչպիսիք են, օրինակ, Քըրք Քըրքորյան փողոցի բնակիչները, որոնց տները հարուցում են կոյուղաջրերի հոսքը։

Ես վստահ եմ, որ միայն համատեղ ջանքերով և բաց երկխոսությամբ կարող ենք գտնել լուծումներ, որոնք բավարարում են բոլորի կարիքները և ապահովում Երևանի բնակիչների բարեկեցությունը։

Իշխանությունը հանձնելու վերջին փուլը. Ինքնիշխանության հաղթանակի ճանապարհով

Հայաստանը հայտնվել է իր ինքնիշխանության վերջնական հանձնման փուլում։ Ինչպես նախկինում ռեժիմը «Արցախի պարտությունը հաղթանակ է» թեզի շուրջ կառուցում էր իր քարոզչական մեքենան, այժմ այն անցնում է «ինքնիշխանության հաղթանակի» հաջորդ փուլին։

Այս փուլի հիմքում ընկած է Հայաստանի կողմից Եվրամիությանը դիմած պաշտոնական խնդրանքը։ Եվրոպական միության արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալլասը հայտնել է, որ ԵՄ-ն պատրաստ է օգնել Հայաստանին «արտաքին վնասակար ազդեցության դեմ պայքարելու համար»։ Այս օգնությունը, որը նախատեսվում է տրամադրել 2026 թվականի ընտրություններին «հպարտ քաղաքացիներին» հաղթելու համար, ոչ միայն Սահմանադրության և ինքնիշխանության կոպիտ խախտում է, այլև պետական հանցագործություն։

Փաստը բացահայտ է. Հայաստանի պաշտոնական իշխանությունը հրապարակայնորեն դիմում է արտաքին ուժերի օգնությանը՝ իր իշխանությունը վերարտադրելու համար։ Սա նշանակում է, որ Հայաստանը ոչ թե պաշտպանում է իր ինքնիշխանությունը, այլ հանձնում է այն՝ պնդելով, թե այդպես է ապահովում ինքնիշխանությունը։

Այս գործողությունները ցույց են տալիս, որ ոչ մի կարմիր գիծ, օրենք կամ Սահմանադրություն այլևս գոյություն չունի։ Իշխանությունը, որը երեկ քննադատում էր արտաքին ազդեցությունները, այսօր դրանք է ակտիվորեն փնտրում և օգտագործում։

Այս իրադարձությունները հիշեցնում են, որ ինքնիշխանության հասկացությունը դարձել է ռեժիմի կողմից կիրառվող քաղաքական գործիք, որը կախված է իրենց շահերից և ոչ թե պետության իսկական անկախությունից։

Նիկոլական իշխանությունը դիմում է Եվրամիությանը՝ իբրև ընտրություններին արտաքին միջամտությունը կանխելու համար

Հայաստանի իշխանությունները, որոնք պնդում են իրենց ինքնիշխանության և անկախության մասին, այժմ դիմում են Եվրամիության երկրներին՝ պնդելով, թե ցանկանում են կանխել երևակայական արտաքին միջամտություն 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին։

Սա նոր երևույթ չէ։ Իրականում, իշխանությունները երկար ուսումնասիրել են իրենց աջակցության երկու հիմնական աղբյուրները։ Առաջինը՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից ապահովվող իշխանության պահպանումն է։ Երկրորդը՝ Եվրամիության կողմից ապահովվող իշխանության պահպանման շարունակականությունը։

Եվրամիությունը վերջերս ավելի հրապարակային և բաց քաղաքականություն է որդեգրել՝ Հայաստանի ներքին գործերին միջամտելու ուղղությամբ։ Այս պարագայում Եվրամիության ներկայացուցիչների հայտարարությունները, որոնք մեկը մյուսի հետևից են հնչում, իրենց ծառայում են որպես հնարավորություն՝ իրենց ձեռնտու արտաքին միջամտությունը հասցնելու ահռելի և անչափելի մասշտաբների։ Սա թույլ է տալիս իշխանություններին ապացուցել, թե իրենք պաշտպանում են ինքնիշխանությունը, մինչդեռ իրենց իշխանությունը պահպանելու համար ակտիվորեն օգտվում են արտաքին ուժերի աջակցությունից։

Այսպիսով, իշխանությունները ոչ միայն ապացուցում են, որ իրենց իշխանության հիմքը ոչ թե ժողովրդի կամքն է, այլ արտաքին ճնշումը, այլև ծավալում են ռիսկը, որ այդ միջամտությունը ունենա ոչ միայն քաղաքական, այլև ռազմական-տարածաշրջանային հետևանքներ՝ Հայաստանի Հանրապետության գոյության և անվտանգության համար։

Այս իրավիճակի լուծումը և հետագա աղետներից խուսափելու միակ հնարավորությունը 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին գերակտիվ մասնակցությունն է և նիկոլական իշխանության տոտալ մերժումը։

Այս գործողությունները ցույց են տալիս, որ այլևս ոչ մի կարմիր գիծ, ոչ մի օրենք, ոչ մի Սահմանադրություն չի կարող կանգնել իշխանության ճանապարհին։ Իրենք, ովքեր հայտարարում են ինքնիշխանության մասին, ինքն են դիմում արտաքին ուժերի օգնությանն իրենց իշխանությունը վերարտադրելու համար։

Երևանի քաղաքապետարանը 2026 թվականին 1,124 միլիարդ դրամ է նախատեսում տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման համար

Երևանի քաղաքապետարանը 2026 թվականի բյուջեում 1 միլիարդ 124 միլիոն 660 հազար դրամ գումար է նախատեսել մի քանի կարևորագույն տրանսպորտային նախագծերի իրականացման համար։

Այս գումարը կտրամադրվի երեք հիմնական ուղղություններով։

Առաջինը Կենտրոն և Նոր Նորք շրջանները կապող ճոպանուղու կառուցման նախապատրաստական աշխատանքներն են։ Կատարվելու են անհրաժեշտ ուսումնասիրություններ և պատրաստվելու են նախնական փաստաթղթեր։

Երկրորդ ուղղությունը կապված է Երևանի մետրոպոլիտենի հետ։ Պատրաստվելու են ուսումնասիրություններ և փաստաթղթեր «Զորավար Անդրանիկ» և «Սասունցի Դավիթ» մետրո կայարանների միջև նոր վերգետնյա կայարանի կառուցման համար։

Երրորդ ուղղությունը երկու նոր ճանապարհահատվածի կառուցման նախագծերի մշակումն է։ Այս նախագծերի նպատակն է բարելավել քաղաքի տրանսպորտային ցանցը և հեշտացնել երթևեկությունը։

Այս ծախսերի արդարացվածության և ուսումնասիրությունների ժամկետների մասին կարելի է ենթադրություններ անել՝ հետևելով Աջափնյակի մետրոյի շինարարության ընթացքին։

Այս նախագծերի մասին հայտարարությունները արդեն մի քանի շաբաթ է, ինչ քննարկվում են հանրային ոլորտում։

Այնուամենայնիվ, քաղաքում առկա են նաև այլ, ավելի սուր խնդիրներ։ Օրինակ, Քըրք Քըրքորյան փողոցում (նախկինում՝ Լենինգրադյան) կոյուղաջրերը դուրս են եկել շենքերի բակեր, ինչը դարձել է բնակիչների համար առօրյա խնդիր։ Նրանք հայտնում են, որ չեն կարողանում անվտանգ և հարմարավետ կերպով հասնել դպրոց, մանկապարտեզ, խանութներ և այլ հանրային վայրեր, քանի որ նրանց տուն տանող միակ ճանապարհը հենց այս փողոցն է։

ԵՄ-ն հաստատում է ռուսական ակտիվների սառեցման իրավական մեխանիզմը՝ ուկրաինական օգնության համար

Երեկ Եվրոպական Միության երկրները մեծամասնությամբ հաստատեցին իրավական մեխանիզմ, որը թույլ է տալիս ԵՄ-ի կողմից սառեցված ռուսական ակտիվները օգտագործել Ուկրաինային ֆինանսական օգնություն ցուցաբերելու համար։ Այս քայլը, որը նախաձեռնվել է Եվրահանձնաժողովի կողմից, նպատակ ունի ապահովելու Կիևի անհատական կարիքները, հատկապես ռազմական ծախսերը, մինչև Ռուսաստանը չվճարի Ուկրաինային պատերազմի հետևանքով առաջացած վնասների համար նախատեսված փոխհատուցումը։

Այս որոշումը խաթարում է Ռուսաստանի հույսերը, որ սառեցված միջոցները կմնան անշարժ՝ որպես խաղաղ կարգավորման մաս։ ԵՄ-ի դեսպանները Եվրահանձնաժողովին արտակարգ լիազորություններ են տվել՝ սառեցնելու Ռուսաստանի 210 միլիարդ եվրոյի պետական ​​ակտիվները, որոնց մեծ մասը պահվում է Բելգիայի Euroclear պահոցում։

ԵՄ-ի կողմից նման արմատական օրենսդրական փոփոխության պատճառը, ըստ ԵՄ-ի ղեկավարների, ռուսական ակտիվների վերադարձը կվնասի ԵՄ տնտեսությանը։ Իրականում, եվրոպական տնտեսությունը հայտնվել է ծանր ճգնաժամի մեջ՝ հրաժարվելով ռուսական էժան էներգակիրներից։ ԵՄ-ի ներկայիս տնտեսական վիճակը թույլ չի տալիս եվրոպական ղեկավարներին պահպանել իրենց երկրների կողմից հաստատված իրավական նորմերը՝ Ուկրաինային օգնության հարցում։

Այս քայլը նաև կարևոր հաղորդում է ուղարկում Ուկրաինայի հանրությանը, որը հույսերը կապում է ԵՄ-ի, այլ ոչ թե Ռուսաստանի կամ ԱՄՆ-ի հետ։ Ըստ եվրոպական վերլուծաբանների, եթե Ուկրաինան չստանա անհրաժեշտ ֆինանսական օգնություն, ապա ուկրաինական ճակատը կարող է շատ արագ փլուզվել։

Հետաքրքրական է, որ այս որոշումը նաև հարված է հասցնում Ռուսաստանի դիրքերին բանակցային աղյուսակում։ ԵՄ-ն փաստացի դուրս է բերում ռուսական ակտիվների հարցը բանակցային փաթեթից՝ դրանք դարձնելով Ուկրաինային օգնության միջոց։

Այնուամենայնիվ, որոշ ԵՄ անդամ երկրներ, ինչպիսիք են Հունգարիան և Սլովակիան, հրապարակայնորեն հայտարարել են իրենց անհամաձայնության մասին։ Հունգարիայի կառավարությունը վիճարկում է որոշումը՝ այն համարելով ԵՄ օրենսդրության խախտում և Եվրահանձնաժողովի չեզոքությանը վնասող քայլ։ Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոն նամակ է հղել Եվրոպական խորհրդի նախագահին՝ արտահայտելով իր կառավարության մտահոգությունները՝ կապված Ուկրաինայի ֆինանսական խնդիրները լուծելու համար նրա ռազմական ծախսերը հոգալու միջոցով։

Այս իրավական մեխանիզմի կիրառությունը կախված է մի քանի պայմաններից։ Այն կգործի, մինչև Ռուսաստանը չդադարեցնի ռազմական գործողությունները Ուկրաինայի դեմ և չվճարի նրան փոխհատուցում։ ԵՄ-ի գործադիր մարմինը սկզբում առաջարկել էր իրավական մեխանիզմ՝ Ուկրաինայի կարիքների համար սառեցված 210 միլիարդ եվրոյի ռուսական ակտիվները օգտագործելու առանձին ծրագիրն ամրապնդելու համար։ Սակայն, Բելգիայի մտահոգությունները մեղմելու համար հանձնաժողովը հինգշաբթի օրը հաստատված իրավական առաջարկից հեռացրեց վարկին վերաբերող բոլոր հղումները։

Քաղաքապետարանը շարունակում է խախտել դատարանի որոշումը՝ կայանատեղիների գինը թանկացնելու նպատակով

Ինչպես հայտնի է, «Մայր Հայաստան» խմբակցությունը դատարան է դիմել 2024 և 2025 թվականներին Երևանի կայանատեղիների գների բարձրացման դեմ։ Դատարանը երկու դեպքում էլ որոշել է, որ այդ թանկացումը ոչ իրավաչափ է։

Այսօր Վերաքննիչ դատարանը ևս հաստատել է նախկին որոշումը՝ ճանաչելով թանկացումը ոչ իրավաչափ։

Այնուամենայնիվ, իշխանական կողմը, մասնավորապես՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) և դրա «Հանրապետություն» կոչվող քույր կուսակցությունը, ամեն ինչ անում են՝ հաջորդ տարի էլ կայանատեղիների գինը բարձրացնելու և կրկին քաղաքացիների գրպանից գումարներ հավաքելու համար։ Այս գործընթացը, որպես կանոն, իրականացվում է «կեղծ ընդդիմադիր» անդամների միջոցով։

Այս տարվա դրությունը դեռևս պարզ չէ, սակայն մենք, «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամներ, պատրաստ ենք գործադրել բոլոր հնարավոր ջանքերը՝ թույլ չտալու համար հերթական այս անօրինական թանկացումը, որը ներառված է դեկտեմբերի 23-ի նիստի օրակարգում։

Այսպիսով, քաղաքային իշխանությունները երկրորդ տարին շարունակ չեն կատարում դատարանի օրինական պահանջը և շարունակում են խախտել իրենց քաղաքացիների իրավունքները՝ փորձելով գումարներ հավաքել։

Հրապարակումը պատրաստվել է Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության կողմից։

Հայաստանում սոցիալական արդարության մասին

Որպես «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ, ցանկանում եմ ներկայացնել մի քանի կարևոր մտքեր, որոնք, կարծում եմ, լիարժեք կերպով նկարագրում են մեր երկրում առկա իրավիճակը։

Առաջին հերթին, պետք է նկատել, որ Շիրակի մարզում, ըստ պետական վիճակագրության, բնակչության գրեթե կեսը ապրում է աղքատության մեջ։ 200 հազար դրամը, որը համարվում է ապրելու նվազագույն ստանդարտ, այդ մարդկանց համար աստղաբաշխական թիվ է։

Սա հակադրվում է այն իրողության հետ, որ Նիկոլի կողմից նշանակված արդարադատության նախարարի համար 200 հազար դոլարը ոչ թե յաման, այլ ընդունելի գումար է։

Այս հակադրությունը լիարժեք կերպով արտացոլում է Հայաստանում սոցիալական արդարության վերաբերյալ ամեն ինչը։ Այսպիսով, մենք ունենք երկու աշխարհ՝ մեկը, որտեղ մարդիկ պայքարում են ամենօրյա հոգսերի համար, և մյուսը, որտեղ որոշ անձանց համար ապրելու ծախսերը չեն գերազանցում մի քանի հազար դոլարը։ Այս իրողությունը պահանջում է խորը վերլուծություն և հստակ գործողություններ՝ սոցիալական անհավասարությունը նվազեցնելու և բոլոր քաղաքացիների համար արդար և հավասար հնարավորություններ ստեղծելու համար։

Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարության վերլուծություն և դրա հնարավոր հետևանքները

Այսօր Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարություն է արել, որը, իմ կարծիքով, կարող է ունենալ սենսացիոն և վտանգավոր հետևանքներ՝ Հայաստանի պետական շահերի և հայ ժողովրդի ապագայի տեսանկյունից։

Այս հայտարարությունը, ինչպես 2019 թվականին արված «Արցախը Հայաստան է և վերջ» արտահայտությունը, կարող է հիմք հանդիսանալ ապագայում Հայաստանի սուվերեն տարածքի նկատմամբ նոր ոտնձգությունները միջազգային ճանաչում ստանալու համար։

Այն, ինչ «առաջարկում» է Փաշինյանը ադրբեջանցիներին, անհավատալի է։ Նա կոչ է անում նրանց հրաժարվել Հայաստանի տարածքը «Արևմտյան Ադրբեջան» անվանելուց և այնտեղ Ադրբեջանցիներ բնակեցնելուց՝ փոխարենը խոստանալով, որ հայկական կողմն էլ կփակի «Ղարաբաղի հայերի վերադարձի» թեման։

Այս երկու թեմաների միջև հավասարության նշան դնելը, ցանկացած տրամաբանության և միջազգային իրավունքի տեսանկյունից, ամբողջությամբ անհիմն է։

Կան տասնյակ միջազգային կոնվենցիաներ, որոնք իրավունք են տալիս անգամ խորհրդային տարիներին ինքնավարություն ունեցած ժողովուրդներին վերադառնալ իրենց բնակավայրեր, որտեղից նրանք բռնի վտարվել են։ Ինքնավարության որևէ աստիճան՝ մինիմում։ Տասնյակ միջազգային հարթակներ, համաձայնագրեր, կոնվենցիաներ և նախադեպեր իրավունք են տալիս հայ ժողովրդին ոչ միայն վերադառնալ մեծամասամբ հայերով բնակեցված նախկինում ինքնավար միավոր, այլև այդ միավորի կարգավիճակի շուրջ քննարկում ծավալել միջազգային իրավունքի շրջանակներում՝ ընդհուպ մինչև սուվերենություն։

Այս հավասարության նշանը դնելով՝ Փաշինյանը ոչ թե «ձեռքբերում» է ունեցել, այլ Ադրբեջանի համար ճանապարհ է բացել՝ միջազգային իրավունքի տեսանկյունից որևէ լեգիտիմություն չունեցող ոտնձգությունները Հայաստանի հանդեպ օրակարգ բերելու համար։

Այս հիմնարկը, անշուշտ, դատապարտված է ձախողման և կամ վերածվելու է բյուջեի գումարները մսխելու հերթական կառույցի։

ՔՊ-ն պատրաստել է Ձեզ համար մի շարք «նվերների» փաթեթ։

Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանը իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադարձել է Հայաստանում սոցիալական արդարության հարցին՝ այն կապակցելով իշխանությունների կողմից կայացված որոշումների հետ։

Նրա խոսքով՝ իշխանությունները, թեև պարբերաբար հայտնում են միլիարդավոր պարգևավճարների մասին, սակայն այդ գումարները, որոնք պետք է ուղղվեին սոցիալական ոլորտին, չեն հասնում իրենց վերջնակետին։ Սա, Ստեփանյանի կարծիքով, ամենայն հստակ ցույց է տալիս, թե ինչպես է կառավարությունը վարում սոցիալական քաղաքականությունը։

Այնուհետև նա անդրադառնում է նաև արտերկրում ապրող հայերի հարցին՝ նշելով, որ նրանք, թեև ապրում են բարեկեցիկ երկրներում, սակայն իրենց աջակցությունը Նիկոլ Փաշինյանին համարում են իրենց «կոտորում»։

Վերջում Ստեփանյանը անդրադառնում է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դեմ հարձակումներին՝ նշելով, որ այդ պայքարում ամենաակտիվ և «գաղափարականացված» դեմքերից մեկը հոգևորական Վազգեն Միրզախանյանն է։ Նա նաև նշում է, որ Վազգեն Միրզախանյանը աղ ու հացով կդիմավորի Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին, եթե վերջինը այցելի Էջմիածին։

Զարմանալի է, թե ինչպես են նիկոլականները կոտորվում Նիկոլի համար, բայց հրաժարվում են ապրել Նիկոլի կառավարած երկրում

Իմ վերլուծության մեջ ես նկատել եմ մի պարադոքս, որը, կարծում եմ, ամփոփում է ամեն ինչ, ինչ պետք է իմանալ Հայաստանում սոցիալական արդարության մասին։

Զարմանալի է, թե ինչպես են դրսում ապրող, Նիկոլ Փաշինյանին աջակցող անձինք, որոնք ստանում են բազմաթիվ պարգևավճարներ, իրենց կոտորում են Նիկոլի համար։ Նրանք ակտիվորեն պաշտպանում են նրան, սակայն միևնույն ժամանակ կտրականապես հրաժարվում են գալ և ապրել Նիկոլի կողմից կառավարվող Հայաստանում։

Այս հակասությունը, իմ կարծիքով, լավագույնս բացահայտում է ներկայիս իրավիճակը։

Այս նկատառումը հաջորդում է նաև մեկ այլ փաստի։ Ըստ տեղեկությունների՝ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դեմ պայքարին միացած «հոգևորականների» շարքում ամենագաղափարականացված անձնավորություններից մեկը Վազգեն Միրզախանյանն է։ Նա հայտնի է նաև որպես Հուդայական խմբակի ներկայացուցիչ։

Այսպիսով, ես կամենում եմ նշել, որ ապագայում, երբ իմ հրապարակումներում կօգտագործեմ «7or.am» կայքի տեղեկություններ կամ հեռուստաընթերցումներ, կպարտադիր լինի նշել աղբյուրը՝ կայքը։ Կարևոր է նաև հիշել, որ կայքում արտահայտված կարծիքները կարող են չհամընկնել խմբագրության տեսակետի հետ։